Ekonomik Kalkınma Kurulu ve hayatta kalma stratejisi
Ekim 1960’ta Birleşmiş Milletler’in gönderdiği bir uzman ekibi, hükümeti göreve geleli bir yıldan biraz fazla olan küçük bir adada inceleme başlattı. Singapur’un bir limanı, köklü bir ticaret geleneği ve bir İngiliz askerî garnizonu vardı. Buna karşılık az sayıda fabrikası, hızla büyüyen bir nüfusu ve uzmanların iki haneli olarak tahmin ettiği bir işsizlik oranı vardı. Ekibin başkanı Hollandalı iktisatçı Albert Winsemius, yirmi yılı aşkın bir süre hükümetin ekonomi danışmanı olarak kalacaktı. Heyetin önerdiği kurum, yani Ekonomik Kalkınma Kurulu (Economic Development Board, EDB), 1 Ağustos 1961’de kuruldu ve bugün de varlığını sürdürüyor.
Bu bölüm, Singapur devletinin sanayileşme yoluyla istihdam yaratmaya nasıl giriştiğini ve bu stratejinin itici gücü olarak neden yabancı sermayeyi seçtiğini inceler. Bölüm Birleşmiş Milletler heyeti ve EDB’nin kuruluşuyla başlar. Ardından 1965’ten sonra çok uluslu yatırımlara yönelişi, 1967 ve 1968’de açıklanan İngiliz askerî çekilmesinin yarattığı şoku ve hükümetin çalışma ilişkilerini ve toprak mülkiyetini yeniden biçimlendirdiği araçları izler. Son kesimler bu ipleri tek bir tema altında bir araya getirir: piyasaların mimarı olarak hareket eden devlet. Finans merkezi bu rolü fabrikadan devralacaktı.
Bölümün Cenevre cildinde tam bir karşılığı yoktur. Bu yokluğun kendisi de öğreticidir. Cenevre’nin finans merkezi özel bankacılık evlerinden, Protestan ağlarından ve federal hukuk düzeninden doğdu. Kanton ise uzun süre açık ekonomik planlama yerine ihtiyatlı bir geri planda durmayı tercih etti. Singapur’un modern ekonomisi ise yatırım teşvikini ulusal bir varoluş meselesi olarak gören küçük bir bakanlar ve yetkililer grubu tarafından tasarlandı. Bölümün sonundaki karşılaştırma bu farka geri döner. Karşılaştırma aynı zamanda E Kısmı’nda incelenen, güçlü kurumları ve devlet ile iş dünyası arasındaki yakın diyaloğuyla öne çıkan düzenleyici üslubun neden 1960’lara uzanan derin köklere sahip olduğunu da açıklar.
Temel noktalar
Albert Winsemius başkanlığındaki bir Birleşmiş Milletler sanayi inceleme heyeti Ekim 1960’tan itibaren Singapur’da çalıştı. Heyet, kitlesel işsizliği emecek bir sanayileşme programı önerdi. Program Haziran 1961’de A Proposed Industrialisation Programme for the State of Singapore başlığıyla yayımlandı. Ekonomik Kalkınma Kurulu 1 Ağustos 1961’de faaliyete başladı. 1961–1964 dönemi için 100 milyon dolarlık sermayesi ve Jurong sanayi bölgesini geliştirme görevi vardı. 1965’te Malezya’dan ayrılıktan sonra strateji, korunan bir ortak pazardan çok uluslu şirketlerin ihracata yönelik imalatına kaydı. Bu dönüşümü öncü sanayi vergi tatilleri, 1967 tarihli Ekonomik Genişleme Teşvikleri (Gelir Vergisinden Muafiyet) Kanunu (Economic Expansion Incentives (Relief from Income Tax) Act 1967) ve Texas Instruments gibi elektronik firmalarının gelişi destekledi. İngilizlerin, ekonominin yaklaşık beşte birini oluşturan kuvvetlerini geri çekme kararına üslerin tersanelere ve sanayi arazisine dönüştürülmesiyle karşılık verildi. 1968’deki çalışma mevzuatı, 1972’de kurulan Ulusal Ücret Konseyi (National Wages Council) ve 1966 tarihli Arazi İstimlak Kanunu (Land Acquisition Act 1966), devlete küçük bir adanın en kıt iki girdisi olan emek ve toprak üzerinde kontrol sağladı.
Yalnızca genel bilgi amaçlıdır. Bu makale hukuki veya vergisel danışmanlık niteliği taşımaz, somut bir olaya ilişkin danışmanlığın yerini tutmaz ve avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Makale, Ekim 2026 itibarıyla hukuki durumu yansıtır.