1968 Asya Doları Piyasası: özet
Asya Doları Piyasası (Asian Dollar Market), Ekim 1968’de Bank of America’nın Singapur’da ilk Asya Döviz Birimi’ni (Asian Currency Unit, ACU) açmasıyla doğdu. Bu birim, Londra ve New York’un kapalı olduğu saatlerde mukim olmayanlardan dolar mevduatı topluyordu. Singapur piyasayı üç adımla mümkün kıldı: 1968’de mukim olmayanların mevduat faizini yüzde 40’lık stopajdan muaf tuttu, 1973’te offshore kârlar üzerindeki vergiyi yüzde 10’a indirdi ve damga vergilerini, veraset vergilerini ve likidite yükümlülüklerini adım adım kaldırdı. ACU’ların ayrı muhasebesi, devletin bu ayrıcalıkları offshore işlemlere tanırken iç ekonomiyi ve Singapur dolarını korumasına imkân verdi. Ne var ki 1972 ve 1973’teki spekülatif girişler bu bariyerin aşılabileceğini gösterdi. Piyasa 30,5 milyon ABD dolarından 1981’e kadar 85,9 milyar dolara büyüdü. Asya fonlarını Londra’ya aktaran bir kanal olmaktan çıkıp Asyalı borçlular için bir aracıya dönüştü ve Singapur’u, kayıt (booking) merkezi Hong Kong’un yanında bir fonlama merkezi olarak yerleştirdi. Bir boşluğu tespit etmek, belirli bir engeli kaldırmak ve yeni faaliyeti ayrıştırmak (ring-fencing) şeklindeki yöntemi sonraki stratejilere örnek oldu. ACU’lar ile Yurt İçi Bankacılık Birimleri (Domestic Banking Units) arasındaki ayrımın kendisi ise 1 Temmuz 2021’de kaldırıldı.
Yalnızca genel bilgi amaçlıdır. Bu makale hukuki veya vergisel danışmanlık niteliği taşımaz, somut bir olaya ilişkin danışmanlığın yerini tutmaz ve avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Makale, Ekim 2026 itibarıyla hukuki durumu yansıtır.