Sıralamalar ve anlamları

PDF sürümünü okuyun (5 sayfa)

Küresel Finans Merkezleri Endeksi

En sık atıf yapılan sıralama, Küresel Finans Merkezleri Endeksi’dir (Global Financial Centres Index). Endeks ilk kez Mart 2007’de Londralı düşünce kuruluşu Z/Yen tarafından yayımlanmış, 2015’ten bu yana Shenzhen’deki China Development Institute ile ortaklaşa hazırlanmaktadır. Yılda iki kez yayımlanır ve finans profesyonelleriyle yapılan çevrim içi bir anketi, Dünya Bankası, OECD ve Birleşmiş Milletler gibi kaynaklardan alınan 140 ila 150 civarında nicel faktörle birleştirir.¹ 16 Eylül 2026’da yayımlanan kırkıncı sürüm, 6.147 katılımcının verdiği 39.531 değerlendirmeye dayandı ve 117 merkezi sıraladı.

Bu sürümde New York 761 puanla birinci oldu. Onu 757 puanla Londra, 756 puanla Hong Kong ve 755 puanla Singapur izledi. Şanghay, Tokyo, Seul, Shenzhen, Dubai ve Zürih ilk onu tamamladı. Cenevre altı basamak yükselerek 747 puanla on ikinci oldu, Abu Dabi sekiz basamak yükselerek on üçüncü sıraya çıktı, Lüksemburg ise on yedinci sırada yer aldı.² Mart 2026 tarihli önceki sürümde Dubai ve Tokyo, Chicago ve Los Angeles’ın yerine ilk ona girmişti.³ Aynı sürüm, ilk dört merkezin her birini yalnızca bir puanın ayırdığını da bildiriyordu. Katılımcılar öngörülebilirliği en önemli düzenleyici faktör, maliyeti ise en az önemli faktör olarak görüyordu.⁴

Endeks neyi ölçer?

Endeks algıyı ve ortamı ölçer. Anketi, profesyonellerden tanıdıkları merkezleri puanlamalarını ister. Nicel faktörleri ise iş koşullarını, beşerî sermayeyi, altyapıyı, finans sektörünün gelişmişliğini ve itibarı tanımlar. Yöntemin okur açısından üç sonucu vardır. Birincisi, önde gelen merkezler arasındaki bir veya iki puanlık farklar istatistiksel gürültü payının içinde kalır. Bu nedenle Hong Kong ile Singapur arasındaki bir sıra değişikliği gerçek iş hacmi hakkında pek az şey söyler. İkincisi, endeks çok işlevli büyük merkezleri uzmanlaşmış merkezlere tercih eder. Özel servet ve emtia ticaretinde bir dünya merkezi olan Cenevre, San Francisco veya Seul gibi genel merkezlerin gerisinde kalır. Üçüncüsü, anket anın havasını yansıtır. Siyasi olaylar ve medyadaki yansımalar puanları, iş hacminin değiştiğinden daha hızlı değiştirir.

Endeks bir Çin enstitüsüyle ortaklaşa yayımlandığından, bazı gözlemciler Çin merkezlerine ilişkin değerlendirmelerini sorgulamıştır. Şanghay, Shenzhen ve Pekin’in ilk yirmide yer alması gerçek önemlerini yansıtıyor olabilir, çünkü Çin anakarası dünyanın en büyük piyasalarından bazılarına sahiptir. Yine de okurlar her sıralamanın kaynağına dikkat etmeli ve onu diğerleriyle karşılaştırmalıdır.

Diğer ölçütler

Boston Consulting Group’un yıllık servet raporu farklı bir şeyi ölçer: Her merkezde yerleşik olmayanlar tarafından kayda alınan finansal servetin tutarını. Özel bankaların temel işine en yakın olan bu ölçütte 2025’te Hong Kong ve İsviçre, her biri yaklaşık 2,9 trilyon ABD doları ile başı çekti. Küresel toplam yüzde 8,4 artarak 15,7 trilyon ABD dolarına ulaşmıştı.⁵ Singapur yaklaşık 2,1 trilyon ABD doları ile üçüncü sırada, 1,6 trilyon ABD doları olan Amerika Birleşik Devletleri’nin önünde yer aldı.⁶ Bu ölçüt bir hacim meselesidir. Düzenlemenin kalitesi veya iş yapmanın maliyeti hakkında hiçbir şey söylemez.

Lozan’daki IMD işletme okulunun 1989’dan bu yana yayımladığı Dünya Rekabetçilik Sıralaması (World Competitiveness Ranking), ekonomileri bir bütün olarak değerlendirir. 2024 sürümünde Singapur birinci, İsviçre ikinci, Hong Kong beşinci, Birleşik Arap Emirlikleri yedinci ve Birleşik Krallık yirmi sekizinci oldu. Haziran 2026’da yayımlanan 2026 sürümü 70 ekonomiyi kapsıyordu.⁷ Mercer’inki gibi yaşam maliyeti anketleri Hong Kong, Singapur, Zürih ve Cenevre’yi dünyanın en pahalı şehirleri arasında gösterir. Bu, personelini başka yere taşıyan şirketler için önemlidir.⁸ Yukarıda anılan Henley & Partners’ınkiler gibi göç öngörüleri ise varlıklı bireylerin hareketini kaydeder.

Sıralamaları uygulamada okumak

Tek bir sıralama bir finans merkezinin rekabet gücünü bütünüyle yansıtamaz. Her biri tek bir boyutu ölçer ve boyutlar çoğu zaman farklı yönleri gösterir. Singapur, Küresel Finans Merkezleri Endeksi’nde ve sınır ötesi serveti bakımından Hong Kong’un gerisindedir. Döviz işlemlerinde ve 2024 IMD sıralamasında ekonominin bütününün rekabet gücü bakımından ise Hong Kong’un önündedir. Varlıklı göçmenleri çekmede ise Birleşik Arap Emirlikleri her iki şehrin de önündedir. Sıralamaları akıllıca kullanmanın yolu, belirli bir karar için önemli olan boyutu belirlemek ve o boyutun eğilimini birkaç yıl boyunca izlemektir.

Hükümetler de sıralamaları politika aracı olarak kullanır. Singapur Para Otoritesi (MAS), Hong Kong hükümeti ve Dubai makamları iletişimlerinde olumlu sıralamalara atıf yapar, olumsuz olanları ise reformu gerekçelendirmek için kullanır. Dolayısıyla merkezler arasındaki rekabet kısmen, sıralamaların kanıt işlevi gördüğü bir anlatılar rekabetidir. Dikkatli bir okur, temel verileri onların sunuluş biçiminden ayırt eder.

Notlar

1. Wikipedia, “Global Financial Centres Index” (Erişim tarihi: Kasım 2026): ilk kez Mart 2007’de yayımlandı, yılda iki kez çıkar, Z/Yen ve 2015’ten bu yana onunla birlikte China Development Institute tarafından hazırlanır. Z/Yen ve China Development Institute, The Global Financial Centres Index 39 ve 40, özet sayfaları (longfinance.net, erişim tarihi: Kasım 2026): 26 Mart 2026 tarihli GFCI 39, 147 araçsal faktör ve 5.218 katılımcının verdiği 34.468 değerlendirmeyi kullandı; 16 Eylül 2026 tarihli GFCI 40, Dünya Bankası, OECD ve Birleşmiş Milletler dâhil üçüncü taraflardan 144 araçsal faktör, 6.147 katılımcının verdiği 39.531 değerlendirme kullandı ve ana endekste 117 merkeze yer verdi. ↩
2. Wikipedia, “Global Financial Centres Index” (Erişim tarihi: Kasım 2026), GFCI 40 tablosu (Eylül 2026): New York 761, Londra 757, Hong Kong 756, Singapur 755, Şanghay 754, Tokyo 753, Seul 752, Shenzhen 751, Dubai 750 (–2), Zürih 749 (+1), San Francisco 748, Cenevre 747 (+6), Abu Dabi 746 (+8), Lüksemburg 742 (17.). ↩
3. Z/Yen, GFCI 39 özet sayfası (longfinance.net), yukarıda anılan: “Dubai and Tokyo enter the top 10, replacing Chicago and Los Angeles.” ↩
4. Mondo Visione, “Global Financial Centres Index 39 – Top Four Financial Centres Clear Leaders”, 26 Mart 2026 (mondovisione.com): ilk dört merkezin her biri arasında bir puan fark; öngörülebilirlik en önemli, maliyet en az önemli düzenleyici faktör. Z/Yen’in özet sayfası bu noktalara yer vermemektedir. ↩
5. Boston Consulting Group, 27 Mayıs 2026 tarihli basın duyurusu (bcg.com): “Cross-border wealth rose 8.4% globally to $15.7 trillion”; Hong Kong 2,9 trilyon ABD doları. ↩
6. Caproasia, “BCG Global Wealth Report 2026”, 4 Haziran 2026, yukarıda anılan: 2025’te ilk beş kayıt merkezi Hong Kong, İsviçre, Singapur (2,1 trilyon ABD doları), Amerika Birleşik Devletleri (1,6 trilyon ABD doları) ve Birleşik Krallık. ↩
7. Wikipedia, “World Competitiveness Yearbook” (Erişim tarihi: Kasım 2026): IMD tarafından 1989’dan bu yana yayımlanmaktadır; 2024 sıralaması: Singapur 1, İsviçre 2, Hong Kong 5, BAE 7, Birleşik Krallık 28. IMD World Competitiveness Center, “World Competitiveness Ranking” (imd.org, erişim tarihi: Kasım 2026): 2026 sürümü Haziran 2026’da yayımlandı ve 70 ekonomiyi kapsıyor. ↩
8. Mercer, Cost of Living City Ranking 2024: 226 şehir arasında Hong Kong birinci, Singapur ikinci, Zürih üçüncü ve Cenevre dördüncü; Cenevre cildinde anıldığı şekliyle. ↩

Yalnızca genel bilgi amaçlıdır. Bu makale hukuki veya vergisel danışmanlık niteliği taşımaz, somut bir olaya ilişkin danışmanlığın yerini tutmaz ve avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Makale, Ekim 2026 itibarıyla hukuki durumu yansıtır.