Hindistan’a yönelik yatırım fonları

PDF sürümünü okuyun (7 sayfa)

Doğrudan yabancı yatırımın önde gelen kaynağı olarak Singapur

Nisan 2000 ile Mart 2026 arasında Hindistan, 787,72 milyar ABD doları doğrudan yabancı sermaye yatırımı girişi kaydetti. Bu toplamın yüzde 24,72’si Singapur’dan geldi. Singapur’u yüzde 23,71 ile Mauritius, yüzde 10,39 ile Amerika Birleşik Devletleri, yüzde 7,19 ile Hollanda ve yüzde 6,11 ile Japonya izledi.¹ Kaynaklar Singapur’dan gelen kümülatif tutar konusunda ayrılır. Hindistan Ticaret Bakanlığı’na bağlı bir vakıf (trust) olan India Brand Equity Foundation’ın bir sayfası 192,68 milyar ABD doları, başka bir sayfası ise 194,68 milyar ABD doları verir.² Fark küçüktür ve muhtemelen bir yazım hatasından kaynaklanır. 787,72 milyarın yüzde 24,72’si yaklaşık 194,7 milyara karşılık gelir. Bu da yüksek rakamın doğru olduğunu düşündürür. Yine de Sanayi ve İç Ticaretin Geliştirilmesi Dairesi’nin (Department for Promotion of Industry and Internal Trade, DPIIT) resmî bilgi notuna başvurulmalıdır.

Sıralama zaman içinde değişti. Nisan 2000 ile Eylül 2016 arasındaki dönemde girişlerin yüzde 32,81’i Mauritius’tan, yüzde 16,30’u Singapur’dan geldi.³ Fon yöneticileri platformlarını daha fazla ekonomik varlık, daha derin bir finansal hizmetler sektörü ve yukarıda anlatılan anlaşma konumu sunan bir yargı bölgesine taşıdıkça Singapur sonraki on yılda Mauritius’u geride bıraktı. Yıllık rakamlar mevcut akışların ölçeğini gösterir. 2025–26 mali yılında Hindistan 58,84 milyar ABD doları doğrudan yabancı sermaye yatırımı aldı. Bunun 19,80 milyarı, yani yaklaşık üçte biri Singapur’dan geldi.⁴

İkili ticaret buna oranla daha küçüktür. 2025–26 mali yılında 36,1 milyar ABD doları tutarındaydı. Hindistan’ın ihracatı 11,86 milyar, Singapur’dan ithalatı 24,24 milyar ABD doları oldu.⁵ Dolayısıyla iki devlet arasındaki ilişki öncelikle finansaldır. Mallar Hindistan ile dünya arasında birçok güzergâhtan dolaşır. Hindistan’a yönelik sermaye ise ağırlıklı olarak tek bir güzergâhtan geçer.

Fon yöneticileri neden Singapur’u seçiyor

Singapur’un Hindistan için bir platform olarak seçilmesi, çok azı Hindistan’a özgü olan birkaç unsura dayanır. Birincisi, menfaatlerin sınırlandırılması hükmü gerçek harcamayı ödüllendiren ve kazanılmış hak koruması eski pay sahipliklerini koruyan anlaşmadır. İkincisi, E. Kısım, V. Bölüm’ün anlattığı fon yönetimine ilişkin düzenleyici çerçevedir: Singapur Para Otoritesi (MAS) tarafından lisanslama, geniş bir fon yönetim hizmeti sağlayıcıları, saklama kuruluşları, denetçiler ve avukatlar havuzu ve E. Kısım, IV. Bölüm’ün şemsiye fonlar için bir araç olarak incelediği Değişken Sermayeli Şirket (VCC). Üçüncüsü, E. Kısım, III. Bölüm’ün incelediği, 1947 tarihli Gelir Vergisi Kanunu’nun 13O ve 13U. maddeleri kapsamındaki fon vergi rejimidir. Dördüncüsü saat dilimi ve yakınlıktır. Singapur’daki bir portföy yöneticisi Mumbai’den iki buçuk saat ileride çalışır ve Mumbai’ye veya Bengaluru’ya kısa bir uçuş mesafesindedir.

Beşinci unsur hukukidir. Hindistan yatırımlarına ilişkin pay sahipleri sözleşmeleri çoğu zaman Singapur veya İngiliz hukukuna tabidir ve uyuşmazlıkları tahkim yeri Singapur olan tahkime götürür. F. Kısım, II. Bölüm’ün gösterdiği gibi, Hintli taraflar yıllardır Singapur Uluslararası Tahkim Merkezi’nin (SIAC) en büyük yabancı kullanıcıları arasındadır. Hint varlıklarını bir Singapur şirketi aracılığıyla tutan bir fon böylece Singapur’daki yönetimi, Singapur’daki uyuşmazlık çözümünü ve Hindistan’daki faaliyetleri bir araya getirebilir. Bu düzenleme, yatırımcıların Hint mahkemelerinin yavaşlığıyla ilişkilendirdiği riski azaltır.

Portföy sermayesi de aynı güzergâhı izler. Singapur’da bulunan ve Hindistan Menkul Kıymetler ve Borsa Kurulu’na (Securities and Exchange Board of India, SEBI) kayıtlı yabancı portföy yatırımcıları, Hindistan pay ve tahvil piyasalarındaki en büyük ulusal gruplardan birini oluşturur. Singapur, Hint şirketlerinin dış ticari borçlanmalarının da en büyük kaynakları arasındadır.⁶ Kökenlerini C. Kısım, IV. Bölüm’ün 1968’e kadar götürdüğü Asya doları piyasasında Hint şirketlerine verilen kredilerin büyük bölümü Singapur’da kayda alınır.

Devlet sermayesi: Temasek ve GIC

Singapur’un iki devlet yatırımcısı kendi başlarına da Hindistan’daki en büyük yatırımcılar arasındadır. Temasek, 31 Mart 2026 itibarıyla portföyünün yüzde 7’sinin Hindistan’a yönelik olduğunu bildirdi. Temasek’in Hindistan’daki geçmişi finansal hizmetlerle başladı. Aralık 2003’te ICICI Bank’ın yüzde 5,2’sini satın aldı ve bu payı 2007’ye kadar yüzde 8,3’e çıkardı. Daha yakın dönemde, 2023’te Manipal Health Enterprises’ın çoğunluk payını, Mart 2025’te de atıştırmalık üreticisi Haldiram’s’ın yüzde 10’unu yaklaşık 1 milyar ABD dolarına satın aldı.⁷ Yukarıda ele alınan Fullerton dosyası bir Temasek holding şirketiyle ilgiliydi. Singapur Hükümeti Yatırım Şirketi (GIC), Hindistan’da borsada işlem gören paylara, altyapıya, gayrimenkule ve özel şirketlere yatırım yapar, ancak karşılaştırılabilir ayrıntıda bir ülke dağılımı yayımlamaz. İki kurumu D. Kısım, I. Bölüm anlatır.

Devlet sermayesi koridora güvenilirlik kazandırır. Temasek ve GIC gerçek personeli olan ve gerçek kararların alındığı Singapur şirketleri aracılığıyla yatırım yaptığında, Singapur güzergâhının gerçek yatırımlara hizmet ettiğini göstermiş olur.

Özel sermaye, girişim sermayesi ve Hintli kurucular

Hindistan’a yönelik özel sermaye ve girişim sermayesi sektörü büyük ölçüde Singapur’dan yönetilir. Uluslararası şirketler Hindistan stratejilerini Singapur ofislerinden yürütür. Hintli yöneticiler ise Hindistan’da kayıtlı yurt içi alternatif yatırım fonlarının yanı sıra Singapur’da yerleşik offshore fonlar için de kaynak toplar. Fonlar genellikle bir Singapur holding şirketi aracılığıyla veya doğrudan bir Singapur fon aracından yatırım yapar. Mumbai’de veya Bengaluru’da bulunan bir yatırım danışmanı da bir danışmanlık sözleşmesi çerçevesinde araştırma hizmeti sağlar.

Hintli kurucular aynı kanalı ters yönde kullandı. 2010’larda birçok Hint girişimi ana şirketini Singapur’a yerleştirdi. Bunun nedenleri, yabancı girişim sermayesi yatırımcılarının tanıdık bir yargı bölgesini tercih etmesi, çalışan pay planlarının ve imtiyazlı pay yapılarının orada daha kolay uygulanabilmesi ve ileride yurt dışında halka arzın daha olası görünmesiydi. 2020’lerin başından bu yana ters yönde bir hareket başladı. Teknoloji şirketlerinin değerlemelerinin yükseldiği Hindistan borsalarında halka arza hazırlanan şirketler, çoğu zaman önemli bir vergi maliyetine katlanarak merkezlerini Hindistan’a geri taşıdı.⁸ Bu hareket, Singapur kanalının hiçbir zaman tek yönlü bir yol olmadığını gösterir. Kanal, yatırımcılara Hint yapılarının henüz sunamadığı bir şey sunduğu için varlığını sürdürür ve bu avantajın ortadan kalktığı yerde daralır.

Sınırlamalar: dolaylı devirler ve gerçek faydalanıcılık

Koridor, Hindistan hukukunun getirdiği sınırlamalar altında işler. Hindistan 2012’den bu yana Hint varlıklarının dolaylı devirlerini, örneğin değerini büyük ölçüde Hint varlıklarından alan yabancı bir şirketin satışını vergilendirir. Hindistan Supreme Court’unun Vodafone kararının ardından bu kuralın geriye dönük olarak uygulanması, Parlamento 2021’de geriye dönük etkiyi kaldırana kadar Hindistan’ın yabancı yatırımcılar nezdindeki itibarını zedeledi.⁹ Singapur holding şirketleri bu kurallardan doğrudan etkilenir, çünkü yatırımcılar çıkışı çoğu zaman Singapur şirketinin kendisini satarak gerçekleştirir.

İkinci sınırlama paranın kaynağıyla ilgilidir. Nisan 2020’de Hindistan, kendisiyle kara sınırı bulunan ülkelerden gelen yatırımları hükümetin ön onayına tabi kıldı.¹⁰ Kural, bir yatırımın gerçek faydalanıcısının böyle bir ülkede bulunduğu durumlarda da uygulanır.¹¹ Bu nedenle Çinli yatırımcıları olan Singapur fonları Hindistan’a yatırım yapmadan önce yatırımcı tabanlarını incelemek zorundadır. Bu kısmın II. Bölümü, Singapur üzerinden akan Çin sermayesini anlatır. Varış noktası Hindistan olduğunda bu kural söz konusu akışları özel bir incelemeye tabi tutar.

Notlar

1. India Brand Equity Foundation, “Foreign Direct Investment (FDI)” (ibef.org, Erişim tarihi: Kasım 2026): Nisan 2000–Mart 2026 döneminde toplam doğrudan yabancı sermaye yatırımı girişi Rs 52,85,866 crore (787,72 milyar ABD doları); Singapur %24,72 (192,68 milyar ABD doları), Mauritius %23,71 (186,76 milyar ABD doları), ABD %10,39, Hollanda %7,19, Japonya %6,11. ↩
2. India Brand Equity Foundation, “India-Singapore Trade” (ibef.org, Erişim tarihi: Kasım 2026): Singapur, Nisan 2000–Mart 2026 döneminde “with a cumulative FDI inflow of US$ 194.68 billion” Hindistan’daki en büyük yatırımcıdır. ↩
3. Wikipedia, “India–Mauritius relations” (Erişim tarihi: Kasım 2026): Nisan 2000–Eylül 2016 döneminde Hindistan’a doğrudan yabancı yatırımın başlıca kaynakları: Mauritius yaklaşık 101,76 milyar ABD doları veya %32,81, Singapur %16,30, Birleşik Krallık %7,76, Japonya %7,66, Amerika Birleşik Devletleri %6,25. ↩
4. India Brand Equity Foundation, “Foreign Direct Investment (FDI)” (ibef.org, Erişim tarihi: Kasım 2026): 2026 mali yılında 58,84 milyar ABD doları doğrudan yabancı sermaye yatırımı girişi; India Brand Equity Foundation, “India-Singapore Trade” (ibef.org): Singapur’dan 2025 mali yılında 14,94 milyar ABD doları ve 2026 mali yılında 19,80 milyar ABD doları doğrudan yabancı sermaye yatırımı girişi. Yaklaşık üçte birlik pay yazarın hesaplamasıdır. ↩
5. India Brand Equity Foundation, “India-Singapore Trade” (ibef.org, Erişim tarihi: Kasım 2026): 2026 mali yılında 36,1 milyar ABD doları ikili ticaret; Hindistan’ın Singapur’a ihracatı 11,86 milyar ABD doları; ithalat 24,24 milyar ABD doları; Hindistan, Singapur’un toplam ticaretindeki %2,96’lık payıyla Singapur’un 6. büyük ticaret ortağıdır. ↩
6. India Brand Equity Foundation, “India-Singapore Trade” (ibef.org, Erişim tarihi: Kasım 2026): Singapur, dış ticari borçlanmaların (External Commercial Borrowings) en büyük kaynakları arasındadır ve Singapur’dan gelen yabancı portföy yatırımları Hindistan için önemli olmuştur. ↩
7. Wikipedia, “Temasek Holdings” (Erişim tarihi: Kasım 2026): ülke bazında fiilî maruziyet “7% India as at 31 March 2026”; Aralık 2003’te ICICI Bank’ın %5,2’si, 2007’ye kadar %8,3’e çıkarıldı; Nisan 2023’te Manipal Health Enterprises’ın ilave %41’inin satın alındığı duyuruldu, toplam pay %59; Mart 2025’te Haldiram’s’ın %10’u 1 milyar ABD dolarına. ↩
8. Hint girişimlerinin 2021 civarından bu yana Singapur’dan ve Amerika Birleşik Devletleri’nden Hindistan’a “reverse flipping” denen geri dönüşü hakkında (örnekler arasında PhonePe ve Groww bulunur) bkz. Economic Survey of India 2024–25 raporları ve basında çıkan haberler. ↩
9. Finance Act 2012 (Vodafone International Holdings BV v Union of India, Supreme Court of India, 20 Ocak 2012 kararından sonra Income-tax Act 1961’in 9(1)(i). maddesinde geriye dönük değişiklik); Taxation Laws (Amendment) Act 2021. ↩
10. Wikipedia, “Foreign direct investment in India” (Erişim tarihi: Kasım 2026): Nisan 2020’de Hindistan, kendisiyle kara sınırı bulunan ülkelerden gelen yatırımları incelemeye tabi tutmak için doğrudan yabancı yatırım politikasını değiştirdi. ↩
11. Department for Promotion of Industry and Internal Trade, 17 Nisan 2020 tarihli Press Note 3 (2020 Series), Consolidated FDI Policy’nin 3.1.1. paragrafını değiştirir (Hindistan ile kara sınırı bulunan bir ülkenin kuruluşu tarafından ya da gerçek faydalanıcısı böyle bir ülkede bulunan veya böyle bir ülkenin vatandaşı olan kişiler tarafından yapılan yatırımlar için hükümet onayı yolu). ↩

Yalnızca genel bilgi amaçlıdır. Bu makale hukuki veya vergisel danışmanlık niteliği taşımaz, somut bir olaya ilişkin danışmanlığın yerini tutmaz ve avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Makale, Ekim 2026 itibarıyla hukuki durumu yansıtır.