Uygulamada tüccar-yatırımcı ayrımı
Bir birey için sınır, ticari faaliyet göstergeleri ve Vergi İdaresi Başkanlığının (Comptroller) uygulamasıyla çizilir. IRAS, İsviçre’deki 36 sayılı Genelge güvenli limanıyla karşılaştırılabilir sayısal eşikler yayımlamamıştır ve yayımlamasını da beklemiyorum. Çünkü Singapur’un yaklaşımı her zaman takdir yetkisini elde tutmak ve onu ölçülü biçimde kullanmak olmuştur. Uygulamada tokenleri orta vadede tutan, yılda birkaç kez işlem yapan ve yatırım için borç almayan bir birey tartışmasız biçimde yatırımcı olarak kabul edilir. Zor vakalar aktif bireysel yatırımcı, token alıp bunları dilimler halinde satan kurucu ve ayda yüzlerce zincir üstü işlem doğuran bir DeFi stratejisi yürüten kişidir.
Aktif bireysel yatırımcı, üçü arasında çözümü en kolay olanıdır. Sıklık ve sistem ticari faaliyet göstergeleridir. Bu nedenle bir yıl boyunca günde birkaç işlem yapan bir kişi, varlık ne olursa olsun olağan anlamda bir ticari faaliyet yürütmektedir. Deneyimlerime göre IRAS, küçük bireysel yatırımcıların kripto kazançlarının peşine düşmedi. Bunun bir nedeni, bu Kısım’ın VII. Bölümünde açıklanan Kripto Varlık Raporlama Çerçevesi (Crypto-Asset Reporting Framework) öncesinde bunun için gereken bilgilerin mevcut olmamasıdır. 2027’den itibaren bu bilgiler mevcut olacaktır. Müvekkiller, geçmişteki hoşgörünün verilerin gelmesinden sonra devam etmeyeceğini varsaymalıdır.
Kurucunun dilimler halindeki satışları daha zordur. Lansmanda bir hak ediş takvimi çerçevesinde token alan ve geçim giderlerini karşılamak için her çeyrekte bir kısmını satan bir kurucu, bir sermaye varlığını taksitler halinde paraya çevirmektedir. Bu, tokenlerin kurucu ücreti veya yatırım olarak edinilmiş olması ve hiçbir zaman yeniden satış amacı taşımamış olması koşuluyla geçerlidir. Burada kıyas, kendi şirketinin paylarını zaman içinde satan girişimcidir. Tokenlerin alınması, hak ediş anında 10(1)(b) maddesi uyarınca vergiye tabi bir hizmet geliri olmuş olabilir (bkz. bu Kısım’ın VI. Bölümü). Bu da tokenlere vergilendirilen tutara eşit bir maliyet bedeli kazandırır. Kurucunun amacı elde tutmaksa bu bedelin üzerindeki sonraki kazanç sermaye niteliğindedir.1 Buna karşılık her hak ediş tarihinde tokenleri derhal satan ve geliri birkaç saat içinde itibari paraya çeviren bir kurucu, tokenlerin hiçbir zaman yatırım olarak tutulmadığı sonucunun çıkarılmasına yol açar. Hak ediş tarihindeki değerin üzerindeki kazanç veya zarar o durumda zaten küçük olacaktır, çünkü asıl vergi hak ediş anındaki hizmet gelirindedir.
DeFi stratejisti en zor vakadır ve Singapur uygulamasının en az yerleşik olduğu konudur. Stablecoinlerini borç verme protokollerine yatıran, getiri peşinde onları havuzlar arasında taşıyan ve ödülleri her hafta toplayan bir müvekkil, getiriden 10(1)(d) veya (g) maddesi uyarınca gelir elde eder. Dayanak tokenlerdeki kazançlar ise genel örüntüye göre sermaye veya ticari gelir niteliğindedir. İşlem hacmi başlı başına bir ticari faaliyet göstergesidir. Benim çalışma kuralım şudur: zincir üstü faaliyeti tam zamanlı bir uğraşa denk düşen bir müvekkil, bu faaliyetin tamamı bakımından tüccardır. Varlıklarını az sayıda pozisyona park eden ve onları kendi haline bırakan bir müvekkil ise vergiye tabi getiri elde eden bir yatırımcıdır.
Müvekkil sorusu
“Singapur’da daimî oturma iznine sahibim. 2017’de Bitcoin, 2019’da Ether aldım ve hiç satmadım. 2026’da ev almak için her şeyi satarsam vergi öder miyim?” Hayır. Yedi ve beş yıl tutulan, kişisel bir amaçla bir kez satılan iki alım, Singapur vergi hukukunun bildiği en açık sermaye realizasyonu örneğidir. Alım kayıtlarını ve borsa hesap dökümlerini saklamalısınız. Satış gelirini alan banka, kara paranın aklanmasının önlenmesi yükümlülükleri kapsamında bunları isteyecektir (bkz. L. Kısım, V. Bölüm). IRAS da satışın uzun süre tutulan bir yatırımın realizasyonu olduğunu göstermenizi isteyebilir. Verginin olmaması, olguları ispat edebilme yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.
Notlar
- IRAS, e-Tax Guide Income Tax Treatment of Digital Tokens, ikinci baskı, 30 Ocak 2026, ücret olarak alınan tokenlere ve yatırım olarak tutulan tokenlerin elden çıkarılmasına ilişkin paragraflar. ↩
Yalnızca genel bilgi amaçlıdır. Bu makale hukuki veya vergisel danışmanlık niteliği taşımaz, somut bir olaya ilişkin danışmanlığın yerini tutmaz ve avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Makale, Ekim 2026 itibarıyla hukuki durumu yansıtır.