Hizmet şartları: sözleşmenin kurulması ve şartların sözleşmeye dâhil edilmesi
Tıklayarak kabul, gezinerek kabul ve bildirim
Hesap açarken “I agree to the Terms” yazılı kutuyu işaretleyen bir müşteri, icap ve kabule ilişkin olağan ilkeler uyarınca bu şartları kabul etmiştir. 2010 tarihli Elektronik İşlemler Kanunu (Electronic Transactions Act 2010), bir sözleşmenin yalnızca kurulmasında elektronik iletişim kullanıldığı gerekçesiyle geçersiz ya da uygulanamaz sayılamayacağını teyit eder. İcap ya da kabul elektronik iletişim yoluyla açıklanabilir.1 Güçlük, platformun sonradan ya da başka bir yerde getirdiği şartlardadır. Quoine’in davası tam da bu noktada başarısız oldu. Quoine, işlem sözleşmesi kurulduktan sonra internet sitesinde yayımlanan bir Risk Açıklama Beyanındaki (Risk Disclosure Statement) “Aberrant Value Clause”a (anormal değer kaydı) dayandı. İstinaf Mahkemesi (Court of Appeal), B2C2’nin bu kayıttan haberdar olmadığı için kaydın sözleşmeye dâhil edilmediğine hükmetti. Sözleşmeye dâhil edilmiş olsa bile kayıt, lafzı gereği yalnızca kullanıcının amaçlamadığı değerlere uygulanıyordu.2 Buna karşılık borsa, bir kez gerçekleşen işlemin kesin olduğunu öngören bir “Irreversible Action Clause” (geri alınamaz işlem kaydı) ile kendini bağlamıştı. Bu nedenle işlemleri tek taraflı olarak geri alması sözleşmenin ihlaliydi.3
Platformlar için ders şudur: Bir internet sitesinde yayımlanan risk açıklamaları ve işletme kuralları, hesap şartları bunlara atıf yoluyla yer vermedikçe mevcut müşterileri bağlamaz. Platform ayrıca müşterinin belgeden ve belgedeki değişikliklerden makul biçimde haberdar olduğunu ispatlayabilmelidir. Müşteriler için ders ise, hesap açılışında kabul edilen şartlar sürümünün, geçerli bir değişiklik yapılana kadar uygulanan sürüm olduğudur. Platformların çoğu artık, bir değişikliğin bildirilmesinden sonra hizmetin kullanılmaya devam edilmesinin kabul anlamına geldiği bir değişiklik kaydına yer verir. Singapur mahkemeleri bu tür kayıtlara etki tanır. Ancak ağır ya da olağan dışı bir değişiklik müşterinin dikkatine hakkaniyete uygun biçimde sunulmalıdır. Bir saldırının ardından eklenen ve platformun sorumluluğunu geriye dönük olarak sınırlayan ya da varlıkların artık trust (yed-i emin yapısı) kapsamında tutulmadığını beyan eden bir kayıt, ciddi engellerle karşılaşır.4
Karşı taraf kimdir?
Platform şartları çoğu zaman sözleşmenin tarafı olarak offshore bir kuruluşu gösterir. Lisansın sahibi ve çalışanları istihdam eden ise Singapur şirketidir. Bu durumda Singapurlu müşterinin sözleşmesi, o şirketin seçtiği hukuka tabi bir Seyşeller, Cayman ya da Britanya Virjin Adaları şirketiyledir. 2022 tarihli Finansal Hizmetler ve Piyasalar Kanunu (Financial Services and Markets Act 2022), 30 Haziran 2025’te dijital token hizmet sağlayıcıları bakımından yürürlüğe girdiğinden bu yana, Singapur’da kurulmuş bir kuruluş lisans olmadan Singapur dışındaki müşterilere bu tür hizmetler sunamaz. Bu da grup yapılarını değiştirmiştir (K. Kısım, V. Bölüm). Singapurlu müşteri için soru, şartlarla hangi kuruluşun bağlı olduğu ve varlıkları hangi kuruluşun tuttuğu olmaya devam eder. Bunlar farklı kuruluşlar olabilir. Yanlış kuruluşa karşı yöneltilen bir talep, hiçbir varlığı olmayan bir şirkete karşı yöneltilmiş bir taleptir.
Notlar
- Electronic Transactions Act 2010, s. 11 (sözleşmelerin kurulması ve geçerliliği). ↩
- Quoine Pte Ltd v B2C2 Ltd [2020] SGCA(I) 02, [62]–[69]. ↩
- Quoine [2020] SGCA(I) 02, [71]–[77]. ↩
- Interfoto Picture Library Ltd v Stiletto Visual Programmes Ltd [1989] QB 433 kararındaki “kırmızı el” (“red hand”) ilkesi Singapur’da uygulanmıştır; örneğin Press Automation Technology Pte Ltd v Trans-Link Exhibition Forwarding Pte Ltd [2002] SGHC 286. ↩
Yalnızca genel bilgi amaçlıdır. Bu makale hukuki veya vergisel danışmanlık niteliği taşımaz, somut bir olaya ilişkin danışmanlığın yerini tutmaz ve avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Makale, Ekim 2026 itibarıyla hukuki durumu yansıtır.