10(6). madde ve pay planı kurallarının tokenlere uygulanması
Singapur’da çalışan pay planlarına özgü bir rejim vardır. 10(6). madde, pay edinme haklarından, yani opsiyonlardan ve pay ödüllerinden doğan kazançları kullanım veya hak kazanım anında vergilendirir. Vergiye tabi tutar, payların o andaki açık piyasa değerinden ödenen bedelin düşülmesiyle bulunur. Paylar bir satış kısıtlamasına tabiyse vergilendirme anı kısıtlamanın kalktığı tarihe ertelenir ve değer o tarihe göre belirlenir.1 Rejim yalnızca bir şirketin paylarına uygulanır. Pay niteliğinde olmayan bir token 10(6). maddenin dışında kalır ve yukarıda açıklanan 10(1)(b) maddesindeki genel kurala göre vergilendirilir.
Bu fark, token opsiyonları ve token varantları bakımından önem taşır. Tokenleri bir kullanım fiyatından satın alma opsiyonuna sahip bir çalışan, opsiyonun kullanıldığı anda genel kurala göre vergilendirilir, çünkü menfaat o anda gerçekleşir. Tutar, token değerinden kullanım fiyatının düşülmesiyle bulunur. Bu sonuç, 10(6). maddenin vereceği sonuçla aynıdır. Fark satış kısıtlamalarında ortaya çıkar. 10(6). madde, kısıtlı paylar için vergilendirme anını kısıtlamanın kalkmasına erteler. Genel kuralda böyle bir erteleme yoktur, dolayısıyla kilitli bir token alındığı anda vergilendirilir. Token planı için erteleme isteyen bir şirket, planı tokenler kilitleme süresinin sona ereceği tarihe kadar teslim edilmeyecek şekilde tasarlamalıdır. Bu, uygulamada kilitleme süresi yerine bir hak kazanım takvimi kullanmak anlamına gelir.
Payları temsil eden menkul kıymet tokenleri 10(6). madde bakımından paydır, çünkü madde biçime değil hukuki hakka bakar. Paylarını izinli bir defterde tokenize eden ve tokenize paylar üzerinde opsiyon veren bir Singapur şirketi, 10(6). maddenin, varsayılan kullanım kuralının ve QEEBR ertelemesinin tamamının uygulandığı bir pay opsiyon planı işletmektedir. Dolayısıyla çalışan özsermayesinin tokenizasyonu Singapur’da vergi bakımından nötrdür. Bu durum, İsviçre Borçlar Kanununun (OR/CO) 973d vd. maddeleri kapsamındaki defter tabanlı menkul kıymetler için İsviçre’de de geçerlidir (bkz. D. Kısım, III. Bölüm).
Örnek
Singapurlu bir protokol şirketi, Ocak 2025’te işe başlayan bir mühendise, dört yıllık eşit dilimler hâlinde hak kazanılacak 100.000 yönetişim tokeni verir. Tokenler hibe anında S$0,50’den, ilk 25.000 tokenin hak kazanıldığı Ocak 2026’da ise S$3,00’ten işlem görmektedir. Mühendisin 2027 vergilendirme yılında S$75.000 hizmet geliri olur. Şirketin bunun yerine Ocak 2025’te, bir yıllık zincir üstü kilitle 25.000 tokeni doğrudan verdiğini varsayalım. Bu durumda mühendisin, kilit için uygulanacak olası bir indirim saklı kalmak üzere, 2026 vergilendirme yılında S$12.500 geliri olurdu. Sonraki S$62.500’lük değer artışı, mühendis yatırımcıysa sermaye kazancı olurdu. Tokenin değer kazanması beklendiğinde ikinci tasarım mühendis için daha avantajlıdır. Şirket bunu, daha sonra değeri sıfıra düşen tokenler için vergi ödeme riskiyle karşılaştırmalıdır. Hak kazanım tasarımı bu riskten kaçınır.
Notlar
- Income Tax Act 1947, s. 10(6) (istihdam nedeniyle verilen, bir şirketin paylarını edinmeye yönelik her türlü hak veya menfaatten doğan kazanç veya kârlar; vergilendirme anı kullanım, devir veya feragat ya da bir moratoryumun kalkmasıdır). ↩
Yalnızca genel bilgi amaçlıdır. Bu makale hukuki veya vergisel danışmanlık niteliği taşımaz, somut bir olaya ilişkin danışmanlığın yerini tutmaz ve avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Makale, Ekim 2026 itibarıyla hukuki durumu yansıtır.