Emsal kararlar ve bir Singapur kararı nasıl okunur?
Bağlayıcı emsal doktrini dikey olarak işler. İstinaf Mahkemesi’nin (Court of Appeal) kararları Yüksek Mahkeme İstinaf Dairesi’ni, Genel Daire’yi (General Division) ve Devlet Mahkemelerini (State Courts) bağlar. İstinaf Dairesi’nin kararları ise Genel Daire’yi ve Devlet Mahkemelerini bağlar. İstinaf Mahkemesi 1994 tarihli bir Uygulama Bildirgesi (Practice Statement) ile artık kendi önceki kararlarıyla veya Privy Council’ın kararlarıyla bağlı saymayacağını açıkladı. O tarihten bu yana, önceki içtihada bağlı kalmanın adaletsizliğe yol açacağını veya hukukun gelişimini kısıtlayacağını düşündüğü durumlarda bu içtihattan ayrılmıştır.1 Hukuku alınan İngiliz mahkemeleri dahil Singapur dışındaki mahkemelerin kararları ikna edicidir, asla bağlayıcı değildir. Uygulamada ise bunlara sürekli atıf yapılır. USDT’nin mülkiyet konusu olup olmadığına ilişkin ByBit kararı, İngiliz mahkemesinin AA v Persons Unknown kararından ve Hong Kong mahkemesinin Re Gatecoin Ltd kararından yararlanmıştır. J. Kısım her iki kararı da tartışıyor. ByBit kararı ayrıca İngiltere ve Galler Hukuk Komisyonu’nun dijital varlıklara ilişkin çalışmalarını da argüman malzemesi olarak değerlendirmiştir.2
İsviçreli bir okuyucu, karar gerekçesinin esasını (ratio decidendi), yani somut olaydaki karar için zorunlu olan hukuki önermeyi, yeri gelmişken yapılan gözlemlerden (obiter dicta) ayırmayı öğrenmelidir. Yalnızca ratio bağlayıcıdır. Genel Daire’nin bir kararı tipik olarak elli ila yüz paragraf uzunluğundadır. Olayları uzun uzun anlatır, tarafların beyanlarını ortaya koyar, kaynakları analiz eder ve ardından vardığı sonucu uygular. Bağlayıcı önerme iki paragraf tutabilir. Kıta Avrupası hukukçusunun bir kararı, bir BGE özetini okur gibi kuralın kısa ve gerekçeli bir ifadesi olarak okuma eğilimi burada hataya götürür. Çünkü mahkeme çoğu zaman dar kapsamlı karar verir ve daha geniş soruyu bilerek açık bırakır. ByBit mahkemesi, belirli bir cüzdanda tutulan USDT’nin trust konusu olabilecek bir alacak hakkı (thing in action) olduğuna hükmetti. Her tokenin her bağlamda mülkiyet konusu olduğuna hükmetmedi. Bir yönetişim tokeni veya NFT ile karşılaşan sonraki bir mahkeme, bu gerekçeden yola çıkacak ve onu ileriye taşıyacaktır.
Notlar
- Practice Statement (Judicial Precedent), 11 Temmuz 1994, Court of Appeal, 1994 2 SLR 689’da yayımlanmıştır. ↩
- ByBit Fintech Ltd v Ho Kai Xin, 2023 SGHC 199, 29–36. paragraflar, AA v Persons Unknown, 2019 EWHC 3556 (Comm) ve Re Gatecoin Ltd, 2023 HKCFI 914 kararlarına atıfla. ↩
Yalnızca genel bilgi amaçlıdır. Bu makale hukuki veya vergisel danışmanlık niteliği taşımaz, somut bir olaya ilişkin danışmanlığın yerini tutmaz ve avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Makale, Ekim 2026 itibarıyla hukuki durumu yansıtır.