Ödeme tokenleri: takas, değerleme ve elden çıkarma
IRAS bir ödeme tokenini para olarak değil mal olarak gördüğü için tokenle yapılan bir ödeme bir takas işlemidir. Bitcoin karşılığında mal satan bir işletme, teslim edilen malların değeri üzerinden vergilendirilir. Hizmetleri karşılığında Bitcoin alan bir işletme ise işlem anında ölçülen hizmet değeri üzerinden vergilendirilir. Alınan token bundan sonra maliyet bedeli bu değere eşit olan bir varlık haline gelir. Böylece tokenin daha sonra elden çıkarılması, sahibinin amacına göre ticari veya sermaye niteliğinde bir kazanç ya da zarar doğurur.1 Gerçeğe uygun değerdeki gerçekleşmemiş değişiklikler ne vergiye tabidir ne de indirilebilir. Bu, varlık sahibini Swiss GAAP’in ticari mallar için bazen gerektirdiği piyasa değerine göre değerleme (mark-to-market) muhasebesinden kurtarır (G. Kısım, IV. Bölüm ile karşılaştırınız).
Değerleme, rehberin makullük ilkesiyle ele aldığı pratik bir sorundur. Vergi mükellefi makul ve doğrulanabilir bir kaynaktan alınan bir kur kullanmalı ve bunu tutarlı biçimde uygulamalıdır. Bir token farklı fiyatlarla birden fazla borsada işlem görüyorsa IRAS, tutarlı biçimde uygulanan her makul yöntemi kabul eder. Örneğin mükellefin fiilen kullandığı borsadaki kur veya günün belirli bir saatindeki hacim ağırlıklı ortalama kabul edilir. Elden çıkarmalarda ilk giren ilk çıkar veya ağırlıklı ortalama maliyet yöntemi kabul edilir, son giren ilk çıkar yöntemi kabul edilmez.2 İsviçreli okuyucu, burada İsviçre Federal Vergi İdaresi’nin (ESTV) servet vergisi için uyguladığı yıl sonu fiyat listesi yaklaşımına yakın bir paralellik görecektir. Fark şudur: Singapur’da servet vergisi yoktur, dolayısıyla yıl sonu değerleme yükümlülüğü de hiç yoktur.
Örnek
Singapur’daki bir özel limited şirket, Zug’daki bir vakfa akıllı sözleşme denetimi hizmeti verir ve USDC olarak ödenecek S$ 80.000 tutarında fatura keser. USDC, kurun dolar başına S$ 1,34 olduğu bir anda gelir. Şirket S$ 80.000 hizmet geliri kaydeder ve USDC’yi bu maliyetle deftere alır. Dört ay sonra şirket USDC’yi S$ 1,31 kurundan Singapur dolarına çevirir ve yaklaşık S$ 1.800 zarar eder. Şirket USDC’yi dönüştürülmeyi bekleyen işletme sermayesi olarak görüyorsa zarar ticari bir zarardır ve indirilebilir. Şirket USDC’yi ABD dolarının değer kazanması umuduyla bir hazine yatırımı olarak tutmuşsa IRAS zararı sermaye niteliğinde ve indirilemez sayabilir. Hangi görüşün üstün geleceğini şirketin yönetim kurulu tutanakları ve hazine politikası belirler.
Notlar
- IRAS, e-Tax Guide Income Tax Treatment of Digital Tokens, ikinci baskı, 30 Ocak 2026, bedel olarak alınan ödeme tokenlerine ilişkin bölüm (takas muamelesi; işlem tarihindeki değerleme). ↩
- IRAS, e-Tax Guide Income Tax Treatment of Digital Tokens, ikinci baskı, 30 Ocak 2026, değerleme ve maliyet tespitine ilişkin bölüm (FIFO ve ağırlıklı ortalama kabul edilir; LIFO kabul edilmez). ↩
Yalnızca genel bilgi amaçlıdır. Bu makale hukuki veya vergisel danışmanlık niteliği taşımaz, somut bir olaya ilişkin danışmanlığın yerini tutmaz ve avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Makale, Ekim 2026 itibarıyla hukuki durumu yansıtır.