MiCA, İsviçre ve Singapur karşılaştırması
Üç rejim aynı sorulara farklı araçlarla cevap verir. Tablo, 30 Haziran 2026 itibarıyla ana noktaları ortaya koyar.
| Soru | MiCA (AB) | İsviçre | Singapur |
|---|---|---|---|
| Hukuki biçim | Doğrudan uygulanabilir tüzük | On federal kanunda değişiklik (DLT Kanunu) ve FINMA uygulaması | PSA 2019, SFA 2001, FSMA 2022 ve MAS bildirimleri |
| Token kategorileri | ART, EMT, diğer kripto varlıklar; menkul kıymetler kapsam dışı | Ödeme, fayda, varlık (FINMA); menkul kıymetler FIDLEG/FinSA ve FinfraG/FinMIA kapsamında | DPT, elektronik para, sermaye piyasası ürünü, sınırlı amaçlı DPT |
| Ödeme veya fayda tokeni ihracı | Teknik doküman, bildirim, sorumluluk; onay yok | Lisans yok; FINMA’dan sınıflandırma talebi önerilir | Sermaye piyasası ürünü değilse lisans yok |
| Stablecoin ihraççısı | EMT: kredi kuruluşu veya elektronik para kuruluşu; ART: rezervli yetkili ihraççı | Banka veya fintek lisansı (mevduat) ya da KAG; FINMA Rehberi 06/2024 | SCS çerçevesi (rezerv, nominal değerden geri ödeme, sermaye); uygulama bekleniyor |
| Hizmet sağlayıcı lisansı | CASP yetkisi, md. 59 vd.; 10 hizmet | SRO üyeliği ve faaliyete göre FINMA lisansı | PSA lisansı (SPI/MPI); CMS lisansı; DTSP lisansı |
| Asgari sermaye | 50.000 / 125.000 / 150.000 avro veya sabit genel giderlerin %25’i | 100.000 CHF (AG); 300.000 CHF (fintek lisansı); 1,5 milyon CHF (menkul kıymet kuruluşu) | S$100.000 (SPI) / S$250.000 (MPI) |
| Pasaport hakkı | AB/AEA içinde bildirimle | Yok | Yok |
| Üçüncü ülkelerden erişim | Yalnızca tersine talep (md. 61) | İsviçre’de fiziki varlık yoksa birçok faaliyet için İsviçre’ye sınır ötesi hizmet serbest | FSMA 9. Kısım, yurt dışına hizmet veren Singapur merkezlerini kapsar |
| Müşteri varlıklarının saklanması | Ayrıştırma, saklama politikası, sorumluluk (md. 70, 75) | SchKG/DEBA md. 242a/242b; BankG md. 16 | Kanuni trust, ayrıştırma, soğuk cüzdanda saklama |
| Piyasa istismarı | VI. Başlık, işlem görmeye kabul edilmiş tüm kripto varlıklara uygulanır | FinfraG/FinMIA md. 142 vd., yalnızca menkul kıymetler için | Sermaye piyasası ürünleri için SFA 12. Kısım; PSA davranış kuralları |
| Şeffaflık | 1 Ocak 2026’dan itibaren DAC8 | CARF: Otomatik Bilgi Değişimi Kanunu (AEOI Act) 1 Ocak 2026’da yürürlükte; veri toplama en erken 2027’den, ilk bilgi değişimi 2028 (bkz. C. Kısım, VI. Bölüm; G. Kısım, VII. Bölüm) | CARF taahhüdü; ilk bilgi değişimleri 2027 veya 2028 (bkz. M. Kısım, VII. Bölüm) |
| Geçiş döneminin sonu | 1 Temmuz 2026 | DLT Kanunu 1 Ağustos 2021’den beri tamamen yürürlükte | DTSP için son tarih 30 Haziran 2025 |
Buradan üç sonuç çıkar. Birincisi, MiCA davranış ve saklama konularında İsviçre hukukundan daha ayrıntılı kurallar koyar ve bu bakımdan aşağı yukarı Singapur hukuku düzeyindedir. Stablecoin ihracında ise her ikisinden de daha serbesttir. Çünkü elektronik para kuruluşu lisansı almak, İsviçre’de banka lisansı almaktan daha kolaydır ve MAS’ın çerçevesi son tarih itibarıyla henüz kanunlaşmamıştı. İkincisi, MiCA’nın üçüncü ülkelere hiçbir yol tanımaması bilinçli bir politikadır ve yakın vadede değişmeyecektir. İsviçreli ve Singapurlu şirketler planlarını buna göre yapmalıdır. Üçüncüsü, MiCA’nın piyasa istismarı başlığının, menkul kıymet niteliği taşımayan tokenler bakımından İsviçre’de bir karşılığı yoktur. Bu da Frankfurt’ta suç oluşturan bir memecoin fiyat şişirmesinin Zug’da suç sayılmayabileceği anlamına gelir. Bu boşluğun kapanıp kapanmayacağı E. Kısım, X. Bölüm’de tartışılmaktadır.
Uygulama notu
Bir AB kuruluşuna karar vermeden önce mevcut müşteri portföyünüze üç test uygulayın. AB’de mukim müşterileri ve sağladıkları geliri sayın. Bunlardan herhangi birinin, AB’ye yönelik hiçbir pazarlama olmaksızın kendi inisiyatifiyle size başvurduğunun belgelerle gösterilip gösterilemeyeceğini kontrol edin. Gerçek varlığa (substance) sahip bir Vaduz veya Dublin yavru şirketinin maliyetini hesaplayın. AB geliri yavru şirketin maliyetini iki yıl içinde karşılamıyorsa coğrafi engelleme uygulayın ve karşıladığında konuyu yeniden ele alın. Karşılıyorsa başvuruyu, otoritesi sizinkine benzer bir işletmeye halihazırda yetki vermiş olan üye devlette başlatın. Çünkü bir türün ikinci başvurusu her zaman ilkinden daha hızlı sonuçlanır.
Yalnızca genel bilgi amaçlıdır. Bu makale hukuki veya vergisel danışmanlık niteliği taşımaz, somut bir olaya ilişkin danışmanlığın yerini tutmaz ve avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Makale, Ekim 2026 itibarıyla hukuki durumu yansıtır.