Uygulanacak hukukun seçimi

PDF sürümünü okuyun (4 sayfa)

Sözleşme

Singapur, sözleşmeye uygulanacak hukuk (proper law of the contract) konusunda common law doktrinini uygular. Açıkça yapılan bir hukuk seçimi, iyi niyetli veya hukuka uygun olmadığı ya da kamu düzenine aykırı olduğu durumlar dışında geçerli kabul edilir. Seçim yapılmamışsa mahkeme, sözleşme hükümlerinden ve koşullardan bir seçim çıkarır ya da sözleşmenin en yakın ve en gerçek bağlantı içinde olduğu hukuku uygular.¹ Platform kullanım koşulları neredeyse her zaman bir hukuk seçer. Bu çoğu zaman platformun merkezinin bulunduğu ülkenin ya da İngiltere veya Singapur gibi tarafsız bir ülkenin hukukudur. Bu seçime saygı gösterilir. Ancak Singapur’da ikamet eden tüketiciler için Haksız Sözleşme Şartları Kanunu’nun (Unfair Contract Terms Act) 27. maddesindeki üstün hüküm saklıdır (III. Bölüm). İsviçre–Singapur yapısındaki token satın alma sözleşmeleri ve SAFT’ler, ihraççı Zug’da bir vakıfsa genellikle İsviçre hukukunu, ihraççı bir Singapur şirketiyse Singapur hukukunu seçer. Her iki seçim de sağlıklıdır. Tuzak, hiç hukuk seçimi içermeyen sözleşmededir. Kırk ülkedeki alıcılara çevrim içi yapılan bir token satışında bu durum, uygulanacak hukukun ihraççının bulunduğu yerden çıkarılmasına yol açar. Olağan cevap da budur.

Haksız fiil

Singapur, yurt dışında işlenen haksız fiiller için çifte dava edilebilirlik (double actionability) kuralını korur. Haksız fiil hem Singapur hukukuna hem de işlendiği yerin hukukuna göre dava edilebilir olmalıdır. Ancak başka bir hukukun olay ve taraflarla en önemli ilişkiye sahip olduğu durumlar için esnek bir istisna öngörülmüştür.² Blokzincir üzerinde işlenen bir haksız fiilin işlendiği yer de belirsizdir. Bir ülkedeki kişinin, başka bir ülkeden kontrol edilen bir cüzdana karşı üçüncü bir ülkedeki altyapıyı kullanarak gerçekleştirdiği bir hack saldırısının belirgin bir işlenme yeri yoktur. Mahkemeler en pratik cevap olarak zararın doğduğu yeri esas almıştır. Bir kripto hırsızlığında bu yer, Cheong Jun Yoong mantığına göre anahtar sahibi mağdurun ikamet yeridir. Bu nedenle bir hack saldırısının Singapur’daki mağduru, Singapur hukukuna ilişkin koşulu genellikle karşılayabilir. Ayrıca fiilin saldırganın bulunduğu yerin hukukuna göre de haksız olduğunu göstermesi gerekir. Hırsızlık vakalarında bu nadiren zordur.

Mülkiyet ve mülkiyetin devri

Bir taşınırın mülkiyetinin devrine, devir anında malın bulunduğu yer hukuku (lex situs) uygulanır. Maddi olmayan varlıklar için geleneksel kural, borca uygulanan hukuku ya da hakkın ileri sürülebildiği yeri esas alır. Bunların hiçbiri tokene uymaz. Cheong Jun Yoong kuralı bir bulunma yeri sağlar. Sonuç olarak Singapur’da ikamet eden bir anahtar sahibinin yaptığı zincir üstü (on-chain) devrin ayni etkisine Singapur hukuku uygulanır. Zug’da ikamet eden bir varlık sahibinin yaptığı devre ise İsviçre hukuku uygulanır. Devreden ile devralanın farklı ülkelerde ikamet ettiği durumlarda bulunma yeri işlem sırasında değişir. Daha isabetli görüş, mülkiyetin geçip geçmediğine devredenin ikamet yeri hukukunun uygulanacağıdır. Bu görüş, tasarrufun etkisine tasarruf anındaki lex situs’un uygulanacağı yönündeki genel ilkeyle uyumludur.³ Bu soru, uygulamada iyi niyetli iktisap ve çatışan taleplerin önceliği bakımından önem taşır. İsviçre ve Singapur hukuku bu konularda farklıdır (D. Kısım, II. Bölüm).

Trust’lar ve miras

Bir trusta, kurucunun (settlor) seçtiği hukuk, seçim yoksa trust’ın en yakın bağlantı içinde olduğu hukuk uygulanır. Singapur bu kuralı common law kapsamında uygular. İsviçre de aynı kuralı Lahey Trust Sözleşmesi (Hague Trusts Convention) uyarınca uygular (II. Bölüm). Tokenlere ilişkin mirasa, Singapur’un common law kuralına göre murisin yerleşim yeri hukuku uygulanır. İsviçre’de yerleşik bir muris için ise İsviçre Milletlerarası Özel Hukuk Kanunu (IPRG/PILA) md. 90 uyarınca İsviçre hukuku uygulanır (VII. Bölüm).

Notlar

1. Pacific Recreation Pte Ltd v S Y Technology Inc [2008] SGCA 1, [36]–[48]. paragraflar; sözleşmeye uygulanacak hukukun belirlenmesinde üç aşamalı yaklaşıma ilişkindir. ↩
2. Rickshaw Investments [2007] SGCA 10, [53]–[64]. paragraflar; karar, Singapur’da çifte dava edilebilirlik kuralını esnek istisnasıyla birlikte teyit etmektedir. ↩
3. Genel ilke Cammell v Sewell (1860) 5 H & N 728 kararında ortaya konmuş olup Singapur’da da uygulanmaktadır. Tokenlere uygulanıp uygulanmayacağı konusunda henüz karar verilmemiştir. ↩

Yalnızca genel bilgi amaçlıdır. Bu makale hukuki veya vergisel danışmanlık niteliği taşımaz, somut bir olaya ilişkin danışmanlığın yerini tutmaz ve avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Makale, Ekim 2026 itibarıyla hukuki durumu yansıtır.