简体 繁體 日本語 한국어 English Deutsch Français Italiano Español Português Русский Українська

Kökenler: Temasek’ten serbest limana (1330 dolayları–1866)

PDF sürümünü okuyun (8 sayfa)

  • 1330 dolayları: Tüccar-seyyah Wang Dayuan Nanyang’da yolculuk eder. Genellikle 1349’a tarihlenen Daoyi Zhilüe adlı eseri Danmaxi (Temasek) yerleşimini anlatır.1
  • 1365: Cava sarayına ait Nagarakretagama adlı manzum eser, Tumasik’i Majapahit’in vasalları arasında sayar.2
  • 1398 dolayları: Singapura hükümdarı kuzeye kaçar ve Malakka’da yeni bir yerleşim kurar.3
  • 1407–1411: Amiral Zheng He, Malakka’ya yaptığı ziyaretlerin ilkini 1407’de gerçekleştirir. Parameswara 1411’de 540 kişilik bir heyetle Ming sarayına gider.4
  • 15 Ağustos 1511: Afonso de Albuquerque komutasındaki bir Portekiz kuvveti Malakka’yı ele geçirir.5
  • 1528: Sultan Alauddin Riayat Shah II, Malakka’nın mirasına sahip çıkan Johor sultanlığını kurar.6
  • 1613: Portekizliler Singapur Nehri’nin ağzındaki bir yerleşimi yakar.7
  • 1619: 1602’de kurulan Hollanda Doğu Hindistan Şirketi (VOC), Asya genel merkezini Batavia’da kurar.8
  • Ocak 1641: Hollanda ve Johor kuvvetleri Malakka’yı Portekizlilerden alır.9
  • 1786: Francis Light, Doğu Hindistan Şirketi adına Penang’ı Kedah sultanından edinir.10
  • 1811: Temenggong Abdul Rahman ikametgâhını Singapur Nehri kıyısına taşır.11
  • 1818: Malakka eylülde Hollandalılara geri verilir. Lord Hastings aynı yıl, bölgede yeni bir İngiliz üssü kurmak için bir seferin finansmanını kabul eder.12
  • 28–29 Ocak 1819: Raffles St John’s Adası’na çıkar ve ertesi gün Singapur Nehri’ne ulaşır.13
  • 6 Şubat 1819: Sultan Hussein ve Temenggong ile yapılan antlaşma, Doğu Hindistan Şirketi’ne bir ticaret merkezi (factory) kurma hakkı tanır. Bu tarih modern Singapur’un kuruluş tarihi sayılır.14
  • 1819: Kayıtlara geçmiş en eski Çin soy derneği olan Hokkien Cho Kah Koon kurulur. Aynı yıl Palembang’dan iki Arap tüccar kente yerleşir.15
  • 10 Haziran 1819: Raffles, Albay Addenbrooke’a “bu denizlerdeki tek bir serbest limanın Hollanda tekelinin büyüsünü eninde sonunda bozacağını” yazar.16
  • 1820: Singapur’daki en eski gizli cemiyet olan Ghee Hin Kongsi kayıtlarda görünür. Farquhar mayısta ilk polis teşkilatını kurar.17
  • 1821: Alexander Guthrie Singapur’a gelir. Sonradan Guthrie & Co. olacak şirket onun şubesinden doğar.18
  • 1823: Raffles toprak, çarşı ve adalet yönetimine ilişkin düzenlemeler çıkarır. Sonradan Raffles Place adını alacak Commercial Square’i doldurarak kazanmak için bir tepe düzleştirilir. Farquhar 1 Mayıs’ta görevden alınır ve yerine John Crawfurd geçer.19
  • Ocak 1824: İlk nüfus sayımı, aralarında 4.580 Malay, 3.317 Çinli ve 1.925 Bugis bulunan 10.683 kişi sayar.20
  • 17 Mart 1824: İngiliz-Hollanda Antlaşması Londra’da imzalanır. Antlaşma Johor-Riau dünyasını Singapur Boğazı boyunca ikiye böler.21
  • 2 Ağustos 1824: John Crawfurd’ün Dostluk ve İttifak Antlaşması (Treaty of Friendship and Alliance), adayı tam egemenlikle Doğu Hindistan Şirketi’ne devreder.22
  • 1825: Ticaret bir hesaba göre 22 milyon dolara, Wong Lin Ken’in serisine göre 12,3 milyon dolara ulaşır. Limana yaklaşık 120 Bugis gemisi uğrar.23
  • 1826: Penang, Malakka ve Singapur, Boğaz Yerleşimleri (Straits Settlements) olarak birleştirilir.24
  • 27 Kasım 1826: İkinci Adalet Fermanı (Second Charter of Justice), Prince of Wales Island, Singapur ve Malakka Yargı Mahkemesi’ni (Court of Judicature) kurar. Mahkemeler daha sonra fermanı, İngiltere hukukunu Yerleşimlere alan bir düzenleme olarak yorumlar.25
  • 1829–1834: Kalküta’nın büyük ticaret evleri (agency houses) bir kredi krizinde çöker.26
  • 1832: Boğaz Yerleşimleri’nin hükümet merkezi Penang’dan Singapur’a taşınır.27
  • 1833: Government of India Act, Şirket’in Çin ticaretindeki tekeline son verir. Guthrie & Co. bu adı alır.28
  • 1835: Basın kısıtlamaları kaldırılır ve tüccarlar Singapore Free Press gazetesini kurar.29
  • 1837: Tüccarlar Singapur Ticaret Odası’nı (Singapore Chamber of Commerce) kurar. Mahkemeye deniz ticareti yargı yetkisi (admiralty jurisdiction) eklenir.30
  • 1840: Hokkien Huay Kuan oluşturulur. Union Bank of Calcutta’nın Singapur şubesi, Singapur adını taşıyan ilk banknotu çıkarır. Behn, Meyer & Co. 1 Kasım’da kurulur.31
  • 1841–1842: Çin yelkenlisi (junk) ticareti 18.400 tonluk gelişle zirveye ulaşır. 1865–1866’ya gelindiğinde bu rakam 3.280 tona düşmüştür.32
  • 1845: P&O, Hindistan ile Çin arasında posta ve yolcu taşıyan, Singapur üzerinden geçen bir buharlı gemi hattı açar.33
  • 1846: Sonradan Oriental Bank Corporation adını alacak Bank of Western India, Singapur’da ve Hong Kong’da şube açar.34
  • 1852: P&O kömür ikmal istasyonunu Singapur Nehri’nden New Harbour’a taşır.35
  • Mayıs 1854: Yüzyılın en ağır ayaklanmaları olan Hokkien–Teochew ayaklanmaları yüzlerce kişinin hayatına mal olur.36
  • 12 Ağustos 1855: Üçüncü Adalet Fermanı (Third Charter of Justice), Yargı Mahkemesi’ni iki daireye ayırarak yeniden düzenler.37
  • 1855–1856: Mercantile Bank Singapur’da faaliyete başlar. Kaynaklar kesin tarih konusunda ayrışır.38
  • Ekim 1857: Avrupalı topluluğun büyük bölümü, doğrudan Kraliyet yönetimi talep eden bir dilekçeyi Parlamento’ya sunmak üzere imzalar.39
  • 1858: Arazi tahsislerinin denetimi Doğu Hindistan Şirketi’nden Kraliyet’e geçer.40
  • 1859: Chartered Bank of India, Australia and China Singapur’da bir acentelik açar. Acentelik 1861’de şubeye dönüştürülür. Singapur’a çekilen ilk telgraf kablosu birkaç gün sonra arızalanır.41
  • 1865: HSBC 3 Mart’ta Hong Kong’da açılır ve Singapur’da bir acentelik aracılığıyla faaliyete başlar.42
  • 10 Mayıs 1866: Overend, Gurney & Co.’nun batışı, Asiatic Banking Corporation’ın Singapur şubesini kapatan bir çöküşü başlatır.43

Notlar

  1. Wang Dayuan, Daoyi Zhilüe; tarihlendirme hakkında bkz. A.I. Bölüm. ↩
  2. Wikipedia, “Temasek” (Erişim tarihi: Eylül 2026); bkz. A.I. Bölüm. ↩
  3. Wikipedia, “Malacca Sultanate” (Erişim tarihi: Eylül 2026); bkz. A.I. Bölüm. ↩
  4. Wikipedia, “Malacca Sultanate” (Erişim tarihi: Eylül 2026); bkz. A.I. Bölüm. ↩
  5. Wikipedia, “Malacca Sultanate” (Erişim tarihi: Eylül 2026); bkz. A.I. Bölüm. ↩
  6. Wikipedia, “Johor Sultanate” (Erişim tarihi: Eylül 2026); bkz. A.I. Bölüm. ↩
  7. Wikipedia, “Temasek” (Erişim tarihi: Eylül 2026); bkz. A.I. Bölüm. ↩
  8. Bkz. A.I. Bölüm ve orada anılan literatür. ↩
  9. Wikipedia, “Johor Sultanate” (Erişim tarihi: Eylül 2026); bkz. A.I. Bölüm. ↩
  10. Bkz. A.I. Bölüm. ↩
  11. Wikipedia, “Founding years of modern Singapore” (Erişim tarihi: Eylül 2026); bkz. A.I. Bölüm. ↩
  12. Wikipedia, “William Farquhar” ve “Founding years of modern Singapore” (Erişim tarihi: Eylül 2026); bkz. A.II. Bölüm. ↩
  13. Wikipedia, “Founding years of modern Singapore” (Erişim tarihi: Eylül 2026); bkz. A.II. Bölüm. ↩
  14. Wikipedia, “1819 Singapore Treaty” ve “Founding years of modern Singapore” (Erişim tarihi: Eylül 2026); bkz. A.II. Bölüm. ↩
  15. Kua Bak Lim, “Of blood and geography”, Culturepaedia; Wikipedia, “Arab Singaporeans”; bkz. A.IV. ve A.V. Bölümler. ↩
  16. Raffles’tan Albay Addenbrooke’a mektup, 10 Haziran 1819; bkz. A.II. Bölüm. ↩
  17. “Heaven, Earth and Brotherhood”, BiblioAsia; Wikipedia, “William Farquhar”; bkz. A.II. ve A.V. Bölümler. ↩
  18. Wikipedia, “Guthrie (company)” (Erişim tarihi: Kasım 2026); bkz. B.II. Bölüm. ↩
  19. Wikipedia, “Jackson Plan” ve “William Farquhar”; bkz. A.II. Bölüm. ↩
  20. National Library Board Singapore, “First census of Singapore is taken”; bkz. A.II. Bölüm. ↩
  21. Wikipedia, “Anglo-Dutch Treaty of 1824” (Erişim tarihi: Eylül 2026); bkz. A.III. Bölüm. ↩
  22. Wikipedia, “Founding years of modern Singapore” (Erişim tarihi: Eylül 2026); bkz. A.III. Bölüm. ↩
  23. Wikipedia, “Founding years of modern Singapore”; Wong Lin Ken, “Singapore: Its Growth as an Entrepot Port, 1819–1941”; NLB, “Bugis trade”; bkz. A.II. ve A.IV. Bölümler. ↩
  24. Wikipedia, “Straits Settlements” (Erişim tarihi: Eylül 2026); bkz. A.III. Bölüm. ↩
  25. Supreme Court of Singapore, “Celebrating 200 years of upholding the Rule of Law”; bkz. A.III. Bölüm. ↩
  26. Borscheid ve Haueter, “Institutional Transfer”; bkz. B.II. Bölüm. ↩
  27. Wikipedia, “Straits Settlements” (Erişim tarihi: Eylül 2026); bkz. A.III. Bölüm. ↩
  28. Wikipedia, “Charter Act of 1813”; AIM25, “Guthrie & Co”; bkz. A.II. ve B.II. Bölümler. ↩
  29. “The First Newspaper”, BiblioAsia, c. 11, sayı 4; bkz. A.IV. Bölüm. ↩
  30. Ticaret Odası hakkında NLB Infopedia (Şubat 1837’de kuruluş); deniz ticareti yargı yetkisi hakkında Kevin Y.L. Tan, “The Second Charter”; bkz. A.III. ve A.IV. Bölümler. ↩
  31. Wikipedia, “Thian Hock Keng”, “Straits dollar” ve “Behn Meyer”; bkz. A.V., B.II. ve B.IV. Bölümler. ↩
  32. Kua Bak Lim, “Winds of trade”, Culturepaedia; bkz. A.IV. Bölüm. ↩
  33. Library of Congress Country Studies, Singapore, “Colonial Singapore”; bkz. B.V. Bölüm. ↩
  34. Wikipedia, “Oriental Bank Corporation” (Erişim tarihi: Kasım 2026); bkz. B.II. Bölüm. ↩
  35. Wee Beng Geok, “The Story of Two Shipyards”, BiblioAsia; bkz. B.V. Bölüm. ↩
  36. Wikipedia, “Secret societies in Singapore”; bkz. A.V. Bölüm. ↩
  37. Supreme Court of Singapore, “Celebrating 200 years of upholding the Rule of Law”; bkz. A.III. Bölüm. ↩
  38. Ong Eng Chuan, “Money Lending: A Short History”, BiblioAsia; bkz. B.II. Bölüm. ↩
  39. Wikipedia, “Transfer of the Straits Settlements” (Erişim tarihi: Ekim 2026); bkz. B.I. Bölüm. ↩
  40. B.L. Chua, “Land Registration in Singapore and the Federation of Malaya”; bkz. A.III. Bölüm. ↩
  41. Wikipedia, “Standard Chartered Singapore”; Ulrich Speidel, “A short history of Singapore’s role in the cable world”; bkz. B.II. ve B.V. Bölümler. ↩
  42. Wikipedia, “HSBC”; HSBC Singapore, “HSBC in Singapore”; bkz. B.II. Bölüm. ↩
  43. Wikipedia, “Agra Bank”; “A Brief History of Banks in the Straits Settlements and Malaysia”; bkz. B.II. Bölüm. ↩

Yalnızca genel bilgi amaçlıdır. Bu makale hukuki veya vergisel danışmanlık niteliği taşımaz, somut bir olaya ilişkin danışmanlığın yerini tutmaz ve avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Makale, Ekim 2026 itibarıyla hukuki durumu yansıtır.

Singapur’da şirket kurmayı ya da büyümeyi mi planlıyorsunuz?

SingaporeIQ’nun editörü Dr. Alexander Ressos’tur. Dr. Ressos, Singapur’da daimi oturum sahibi, Singapur’da kayıtlı yabancı avukat (registered foreign lawyer) ve bir Singapur yabancı hukuk bürosunun (foreign law practice) yönetici ortağı olarak 15 yılı aşkın yerel deneyime sahip uluslararası bir ticaret hukukçusudur. Sınır ötesi yatırımlar ve işlemler, çok yüksek net servete sahip kişilere (UHNWI) yönelik özel müvekkil işleri ve yaptırımlar/ihracat kontrolleri alanındaki önemli deneyiminin yanı sıra, Singapur’da sınır ötesi işler ile kripto ve dijital varlık projelerinde de geniş deneyime sahiptir. Bu deneyim, 2017’den bu yana yürüttüğü 700’ü aşkın projeye dayanır.

Singapur üzerinden bir şirket kuruluşu, bir yatırım, bir holding yapısı veya pazara giriş planlıyorsanız Dr. Ressos’a doğrudan [email protected] adresinden ulaşabilirsiniz. Singapur hukukuna ilişkin danışmanlık, lisanslı bir Singapur advocates and solicitors bürosu olan KGP Legal LLC tarafından verilir. Singapurlu bir hukuk bürosu olarak KGP Legal LLC, Legal Profession Act 1966 uyarınca Singapur hukuku konusunda danışmanlık vermeye ve müvekkilleri Singapur mahkemelerinde temsil etmeye yetkilidir; Singapur’da ofisi bulunan yabancı hukuk bürolarının (foreign law practices) kural olarak bunların hiçbirini yapmasına izin verilmez. Dr. Ressos ve ekibi, Singapur’daki hukuki, uyum ve şirket yönetimi hizmetlerinin tamamına erişiminizi kolaylaştırır. Bunlar arasında şirket kuruluşu, şirket işlemleri, ticari sözleşmeler, kripto ve dijital varlıklar, finansal düzenlemeye ilişkin işler ve Singapur mahkemelerindeki davalar dahil uyuşmazlık çözümü yer alır. İsviçre’deki hukuki, vergisel ve fiduciary hizmetler için: helveticaregister.com.

Projeniz Dr. Alexander Ressos’a yazın