Hukuk, mahkemeler ve uyuşmazlık çözümü

PDF sürümünü okuyun (5 sayfa)

• common law – 普通法 (pǔtōng fǎ) – common law: Common law, İngiltere’de yargı kararlarıyla gelişen ve Singapur’a Adalet Fermanları (Charters of Justice) aracılığıyla alınan hukuk bütünüdür (A.III. Bölüm).¹
• equity – 衡平法 (héngpíng fǎ) – ekuiti: Hakkaniyet hukuku (equity), İngiliz Chancery Mahkemesi’nin (Court of Chancery) geliştirdiği ve trust hukukunu da kapsayan kurallar bütünüdür.
• statute – 法令 (fǎlìng) – statut: Kanun, yasama organı tarafından kabul edilen yazılı hukuk kuralıdır.
• subsidiary legislation – 附属法规 (fùshǔ fǎguī) – perundangan subsidiari: İkincil mevzuat, bir bakanın veya bir otoritenin bir kanunla kendisine tanınan yetkilere dayanarak çıkardığı yönetmelikler, kurallar ve kararlardır.
• Constitution – 宪法 (xiànfǎ) – Perlembagaan: Anayasa, Singapur Cumhuriyeti’nin en üstün hukuk kuralıdır.
• Supreme Court – 最高法院 (Zuìgāo Fǎyuàn) – Mahkamah Agung: Supreme Court (Singapur yüksek yargısı), İstinaf Mahkemesi’ni, Yüksek Mahkeme İstinaf Dairesi’ni ve Yüksek Mahkeme Genel Dairesi’ni kapsayan Singapur üst mahkemesidir (F.I. Bölüm).
• Court of Appeal – 上诉庭 (Shàngsù Tíng) – Mahkamah Rayuan: İstinaf Mahkemesi (Court of Appeal), Privy Council’e başvuru yolunun kaldırılmasından bu yana Singapur’un son derece temyiz mahkemesidir (F.I. Bölüm).
• High Court – 高等法庭 (Gāoděng Fǎtíng) – Mahkamah Tinggi: Yüksek Mahkeme (High Court), önemli hukuk ve ceza davalarına bakan ilk derece üst mahkemesidir.
• State Courts – 国家法院 (Guójiā Fǎyuàn) – Mahkamah Negara: Devlet Mahkemeleri (State Courts), ceza davalarının çoğuna ve daha küçük hukuk davalarına bakan Singapur alt mahkemeleridir.
• Privy Council – 枢密院 (Shūmìyuàn) – Majlis Privy: Privy Council, kolonilerin son temyiz mercii olan ve bağımsızlıktan sonra da onlarca yıl Singapur’un en yüksek mahkemesi olarak kalan kurumdur (B.I. Bölüm).
• advocate and solicitor – 出庭律师兼事务律师 (chūtíng lǜshī jiān shìwù lǜshī) – peguam bela dan peguam cara: Advocate and solicitor, Singapur’da avukatlık yapmaya kabul edilmiş bir hukukçunun tek unvanıdır.
• jurisdiction – 管辖权 (guǎnxiá quán) – bidang kuasa: Yargı yetkisi, bir mahkemenin bir davaya bakma veya bir düzenleyicinin bir kişiyi düzenleme yetkisidir.
• enforcement – 执行 (zhíxíng) – penguatkuasaan: İcra, bir mahkeme kararının, bir hakem kararının veya bir düzenleyici yükümlülüğün hayata geçirilmesini sağlayan süreçtir.
• rule of law – 法治 (fǎzhì) – kedaulatan undang-undang: Hukukun üstünlüğü, kamu gücünün ve özel ilişkilerin bağımsız mahkemelerce uygulanan ve önceden bilinen kanunlara tabi olması ilkesidir (F.I. Bölüm).
• arbitration – 仲裁 (zhòngcái) – timbang tara: Tahkim, bir uyuşmazlığın tarafların seçtiği bir veya birden fazla hakem tarafından, bağlayıcı bir hakem kararıyla çözülmesidir (F.II. Bölüm).²
• arbitration clause – 仲裁条款 (zhòngcái tiáokuǎn) – klausa timbang tara: Tahkim şartı, gelecekteki uyuşmazlıkları tahkime götüren sözleşme hükmüdür.³
• arbitral award – 仲裁裁决 (zhòngcái cáijué) – award timbang tara: Hakem kararı, bir hakem heyetinin New York Sözleşmesi uyarınca yurt dışında icra edilebilen bağlayıcı kararıdır (F.II. Bölüm).
• Singapore International Arbitration Centre (SIAC) – 新加坡国际仲裁中心 (Xīnjiāpō Guójì Zhòngcái Zhōngxīn) – Pusat Timbang Tara Antarabangsa Singapura: Singapur Uluslararası Tahkim Merkezi (SIAC), uluslararası tahkimleri kendi kuralları çerçevesinde yürüten tahkim kurumudur (F.II. Bölüm).
• Singapore International Commercial Court (SICC) – 新加坡国际商业法庭 (Xīnjiāpō Guójì Shāngyè Fǎtíng) – Mahkamah Komersial Antarabangsa Singapura: Singapur Uluslararası Ticaret Mahkemesi (SICC), Yüksek Mahkeme’nin uluslararası ticari uyuşmazlıklara bakan ve uluslararası hâkimlerin de görev yaptığı dairesidir (F.III. Bölüm).
• mediation – 调解 (tiáojiě) – pengantaraan: Arabuluculuk, tarafsız bir arabulucunun tarafların kendi aralarında bir çözüme ulaşmasına yardımcı olduğu süreçtir (F.III. Bölüm).⁴
• Singapore Convention on Mediation – 新加坡调解公约 (Xīnjiāpō Tiáojiě Gōngyuē) – Konvensyen Singapura mengenai Pengantaraan: Arabuluculuk Hakkında Singapur Sözleşmesi, arabuluculuk sonucunda varılan uluslararası sulh anlaşmalarının icrasına ilişkin Birleşmiş Milletler sözleşmesidir (F.III. Bölüm).
• private limited company (Pte Ltd) – 私人有限公司 (sīrén yǒuxiàn gōngsī) – syarikat sendirian berhad: Özel limited şirket (Pte. Ltd.), payları halka arz edilmeyen ve ortaklarının sorumluluğu sınırlı olan şirkettir.
• limited liability – 有限责任 (yǒuxiàn zérèn) – liabiliti terhad: Sınırlı sorumluluk, pay sahiplerinin şirket borçlarından yalnızca paylarının ödenmemiş tutarı kadar sorumlu olması kuralıdır (B.I. Bölüm).
• fiduciary duty – 信义义务 (xìnyì yìwù) – kewajipan fidusiari: Sadakat yükümlülüğü, yönetici veya trustee gibi güvene dayalı bir konumdaki kişinin başkasının menfaatine sadakatle hareket etme yükümlülüğüdür.⁵
• insolvency – 无力偿债 (wúlì chángzhài) – ketakmampuan bayar: Aciz, bir kişinin veya şirketin vadesi gelen borçlarını ödeyememesidir.⁶
• bankruptcy – 破产 (pòchǎn) – kebankrapan: İflas, gerçek kişiler için öngörülen ve borçlunun malvarlığının resmî iflas idaresi (Official Assignee) tarafından devralındığı aciz yargılamasıdır.
• winding up – 清盘 (qīngpán) – penggulungan: Tasfiye, bir şirketin varlıklarının paraya çevrilip dağıtıldığı ve şirketin sona erdirildiği süreçtir (H.II. Bölüm).
• judicial management – 司法管理 (sīfǎ guǎnlǐ) – pengurusan kehakiman: Yargısal yönetim (judicial management), mahkeme gözetiminde yürütülen ve bir yargısal yöneticinin zor durumdaki bir şirketin kontrolünü üstlendiği kurtarma usulüdür (H.II. Bölüm).
• scheme of arrangement – 债务偿还安排 (zhàiwù chánghuán ānpái) – skim perkiraan: Konkordato (scheme of arrangement), bir şirket ile alacaklıları arasında gerekli çoğunlukla kabul edilen ve mahkemece onaylanan uzlaşmadır.⁷
• Penal Code – 刑事法典 (Xíngshì Fǎdiǎn) – Kanun Keseksaan: Ceza Kanunu, sömürge dönemindeki Hint modeline dayanan Singapur ceza hukuku kanunudur (B.I. Bölüm).

Notlar

1. Malayca kullanım “common law” ile “undang-undang lazim” arasında değişir. ↩
2. PRPM, “arbitration” maddesi, Kamus Inggeris-Melayu Dewan’a atıfla (Erişim tarihi: Kasım 2026): “penimbangtaraan, ditimbang tara; (attrib) timbang tara”; tahkim şartı (arbitration clause) için “klausa timbang tara”. ↩
3. PRPM, “arbitration” maddesi, a.g.e. ↩
4. PRPM, “mediation” maddesi, Kamus Inggeris-Melayu Dewan’a atıfla (Erişim tarihi: Kasım 2026): “pengantaraan, menjadi pengantara”. ↩
5. Çince biçim akademik kullanımı yansıtır. Singapur metinlerinde 受信责任 da kullanılır. ↩
6. PRPM, “insolvency” maddesi, Kamus Inggeris-Melayu Dewan’a atıfla (Erişim tarihi: Kasım 2026): “ketakmampuan bayar; ketaksolvenan”. ↩
7. Çince biçim mesleki kullanımı yansıtır. ↩

Yalnızca genel bilgi amaçlıdır. Bu makale hukuki veya vergisel danışmanlık niteliği taşımaz, somut bir olaya ilişkin danışmanlığın yerini tutmaz ve avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Makale, Ekim 2026 itibarıyla hukuki durumu yansıtır.