Bir token ne zaman sermaye piyasası ürünü değildir
Rehber’deki vaka çalışmaları ve 2025 revizyonu, yalnızca bir hizmeti kullanma hakkı veren bir tokenin kâra yönelik bir hak, borç veya havuz yönetimi içermediği sürece Menkul Kıymetler ve Vadeli İşlemler Kanunu’nun (Securities and Futures Act, SFA) dışında kaldığını teyit eder. Standart örnek, ihraççının platformunda bilgi işlem gücü veya depolama alanı karşılığında kullanılabilen bir tokendir. Yalnızca bir protokol üzerinde oy hakkı veren ve hiçbir ekonomik hak içermeyen yönetişim tokenleri genel olarak SFA’nın dışında kabul edilmiştir. Singapur Para Otoritesi (MAS), sahipleri protokol ücretlerinden pay almaya hak kazanan bir yönetişim tokeninin, yapıya bağlı olarak bir borçlanma senedi veya CIS payı olabileceği konusunda uyarmıştır. Benzersiz bir dijital sanat eserini temsil eden değiştirilemez tokenler (NFT), parçalara bölünmedikçe veya bir dayanak havuz üzerinde haklar sağlayacak şekilde yapılandırılmadıkça SFA’nın dışındadır (bkz. IX. Bölüm).
Analiz, tokenin fiilen nasıl işleyeceği esas alınarak yapılmalıdır. Hizmet henüz mevcut değilken satılan, fiyatı yatırımcılara spekülatif bir fırsat olarak sunulan ve teknik dokümanında (white paper) bir ikincil piyasa vaat edilen bir fayda tokeni, “fayda” etiketine rağmen muhtemelen bir yatırım ürünü olarak değerlendirilecektir. MAS, tokenin pazarlanma biçiminin, satış zamanlamasının ve alıcılarda yaratılan beklentilerin sınıflandırma bakımından önemli olduğunu belirtmiştir. Yaklaşım, İsviçre Finansal Piyasalar Denetim Otoritesi’nin (FINMA) ICO Rehberi’nde uyguladığı ekonomik analize benzer (bkz. E. Kısım, I. Bölüm). Bununla birlikte Singapur’da İsviçre’deki “işlevsellik öncesi fayda tokeni bir varlık tokenidir” kuralının bir karşılığı yoktur. Singapur benzer sonuçlara CIS ve borçlanma senedi tanımları yoluyla ulaşır.
| Token özelliği | SFA sınıflandırması | Sonuç |
|---|---|---|
| Bir şirketteki özkaynağı temsil eder | Menkul kıymet (pay) | İzahname veya muafiyet; işlem yapanlar için CMS lisansı; işlem platformları için piyasa onayı |
| Geri ödeme veya faiz ödeme vaadi | Menkul kıymet (borçlanma senedi) | İzahname veya muafiyet; işlem yapanlar için CMS lisansı |
| Kâr amacıyla yönetilen havuzlanmış fonlar | CIS payı | Bireysel yatırımcılar için yetkilendirme veya tanınma; yönetici için CMS lisansı |
| Değeri bir dayanak varlıktan türetilir | Türev sözleşmesi | İşlem yapanlar için CMS lisansı; bireysel yatırımcılara yönelik kısıtlamalar |
| Yalnızca hizmet kullanma hakkı, hizmet işler durumda | Sermaye piyasası ürünü değildir | Devredilebilir ve ödeme aracı olarak kabul ediliyorsa PSA kapsamında DPT olabilir |
| Yalnızca oy hakkı, ekonomik hak yok | Genel olarak sermaye piyasası ürünü değildir | DPT olabilir; ihraççının AML analizi |
| Benzersiz dijital koleksiyon ürünü | Sermaye piyasası ürünü değildir | SFA’nın dışında ve genel olarak PSA’nın da dışında |
Yalnızca genel bilgi amaçlıdır. Bu makale hukuki veya vergisel danışmanlık niteliği taşımaz, somut bir olaya ilişkin danışmanlığın yerini tutmaz ve avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Makale, Ekim 2026 itibarıyla hukuki durumu yansıtır.