1967 tarihli Trustee’ler Kanunu ve trustee’nin yükümlülükleri
Yatırım ve standart yatırım ölçütleri
Singapur hukukuna tabi bir trust’ın (yed-i emin yapısı) trustee’si (yediemin), 1967 tarihli Trustee’ler Kanununun (Trustees Act 1967) 4. maddesiyle tanınan genel yatırım yetkisine sahiptir. Bu yetki, trust senedi saklı kalmak kaydıyla trustee’ye, mutlak bir malikin yapabileceği her türlü yatırımı yapma imkânı verir. Trustee standart yatırım ölçütlerini, yani yatırımın trusta uygunluğunu ve çeşitlendirme ihtiyacını gözetmelidir. Ayrıca danışmanlığın gereksiz olduğu sonucuna makul olarak varmadıkça uygun danışmanlık almalı ve bunu değerlendirmelidir.1 Kanunda trustee’nin kripto varlık tutmasını yasaklayan hiçbir hüküm yoktur. Soru, somut bir durumda bunları tutmanın kanuni özen yükümlülüğüyle bağdaşıp bağdaşmadığıdır. Bu yükümlülük, trustee’nin sahip olduğu ya da sahip olduğunu beyan ettiği özel bilgi veya deneyim de gözetilerek, koşullar altında makul olan özen ve becerinin gösterilmesini gerektirir.2
Profesyonel bir trustee için pratik yanıt, kripto varlıklara yönelik pozisyonun yetkilendirilmesi, boyutlandırılması ve belgelendirilmesi gerektiğidir. Yetki, trust senedinde ya da trustee’nin değerlendirdiği bir istek mektubunda (letter of wishes) yer almalıdır. Boyutlandırma çeşitlendirme ölçütünden kaynaklanır. Varlıklarının %90’ı tek bir tokende olan bir trust, token çöktüğünde, kurucunun istekleri ne kadar açık olursa olsun, bir yükümlülük ihlali talebiyle karşı karşıya kalır. Belgelendirme ise yazılı bir yatırım gerekçesi, nitelikli bir danışmanın yazılı tavsiyesi ve bir aracı üzerinden tutulan diğer herhangi bir maddi olmayan varlık için basiretli bir trustee’nin talep edeceği standardı karşılayan bir saklama düzenlemesi anlamına gelir. Özel anahtarları bir masa çekmecesindeki donanım cihazında kişisel olarak tutan bir trustee, hiçbir mesleki sorumluluk sigortacısının hoş karşılamayacağı bir operasyonel risk üstlenmiştir. Cihaz kaybolursa, bir lehtar bunu özen yükümlülüğünün ihlali olarak nitelendirecektir.
Yetki devri ve saklama
Trustee’ler Kanunu, yazılı bir politika beyanı ve periyodik gözden geçirme koşuluyla trustee’nin nominal hak sahipleri (nominees) ve saklama kuruluşları atamasına ve yatırım yönetimi işlevlerini devretmesine izin verir.3 Tokenleri lisanslı bir dijital ödeme tokeni saklama kuruluşuna bırakan bir Singapur trustee’si bu yetkiyi kullanmaktadır. Saklama sözleşmesi trustee’nin sıfatını tanımalı, trust’ı gerçek hak sahibi (beneficial owner) olarak göstermeli ve saklama kuruluşunun trustee’nin yazılı talimatı olmadan varlıkları ödünç vermesini, stake etmesini ya da yeniden rehin (rehypothecation) etmesini yasaklamalıdır. Staking özel bir tuzaktır. Bir saklama kuruluşunun standart şartları çoğu zaman müşteri varlıklarını stake etmesine ve ödüllerin bir kısmını kendisine ayırmasına izin verir. Bu, bir trustee açısından yetkisiz kazanç ve ceza kesintisine (slashing) maruz kalma sorularını gündeme getirir. Staking ödülleri elde etmek isteyen bir trustee buna açıkça yetki vermeli ve stake edilen tokenlerin protokolün kilit açma (unbonding) süresi boyunca kilitli kalacağını ve piyasa düşüşü sırasında satılamayacağını bilmelidir.
Kontrol listesi
Bir trusta dijital varlık kabul etmesi istenen Singapurlu bir trustee, devri kabul etmeden önce aşağıdakilerin her birini teyit etmelidir. - Trust senedi ya da bir değişiklik senedi (deed of variation) bu varlık sınıfına ve amaçlanıyorsa staking ya da ödünç vermeye yetki vermektedir. - Yazılı bir yatırım gerekçesi uygunluğu, yoğunlaşmayı ve likiditeyi ele almaktadır. - Kanıtlanabilir dijital varlık uzmanlığına sahip bir danışmandan tavsiye alınmıştır ya da trustee tavsiyenin neden gereksiz olduğunu kayda geçirmiştir. - Saklama kuruluşu, şartları trustee lehine trust beyan eden ve varlıkları ayrıştıran, MAS lisanslı bir dijital ödeme tokeni hizmet sağlayıcısıdır. - Anahtar yönetimi belgelenmiştir: Hiçbir kişi varlıkları tek başına hareket ettiremez ve test edilmiş bir kurtarma prosedürü vardır. - Hesaplar ve dağıtımlar için değerleme yöntemi, fiyat kaynağı ve günün saati dâhil olmak üzere kararlaştırılmıştır. - İstek mektubu, sert bir düşüş, sert çatallanma (hard fork) ya da airdrop durumunda kurucunun tokenlerle ne yapılmasını istediğini ele almaktadır. - Ortak Raporlama Standardı (Common Reporting Standard) ve 2027’den itibaren Kripto Varlık Raporlama Çerçevesi (Crypto-Asset Reporting Framework) kapsamındaki vergi bildirimleri değerlendirilmiştir (M. Kısım, VII. Bölüm).
Notlar
- Trustees Act 1967, s. 4 (genel yatırım yetkisi), s. 5 (standart yatırım ölçütleri) ve s. 6 (danışmanlık). Bu hükümler Trustees (Amendment) Act 2004 ile getirilmiştir ve İngiltere’deki Trustee Act 2000’in 3–5. maddelerinin karşılığıdır. ↩
- Trustees Act 1967, kanuni özen yükümlülüğüne ilişkin hüküm, Kanunun Ek’i ile birlikte. ↩
- Trustees Act 1967, IVA. Kısım (yatırım yönetimi işlevlerinin devri ile nominal hak sahiplerinin ve saklama kuruluşlarının atanması), özellikle yazılı sözleşme ve politika beyanı şartı. ↩
Yalnızca genel bilgi amaçlıdır. Bu makale hukuki veya vergisel danışmanlık niteliği taşımaz, somut bir olaya ilişkin danışmanlığın yerini tutmaz ve avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Makale, Ekim 2026 itibarıyla hukuki durumu yansıtır.