2021 tarihli DLT Kanunu
İsviçre bir kripto kanunu çıkarmadı. Bunun yerine 25 Eylül 2020’de, piyasada DLT Kanunu olarak anılan ve mevcut on federal kanunda değişiklik yapan Federal Hukukun Dağıtık Defter Teknolojisindeki Gelişmelere Uyarlanması Hakkında Federal Kanun’u kabul etti.1 Bu yaklaşım, Federal Konsey’in Aralık 2018 tarihli raporunu izledi. Rapor, İsviçre hukukunun bu teknolojiye zaten büyük ölçüde uygun olduğu ve yalnızca seçici uyarlamalara ihtiyaç duyduğu sonucuna varmıştı.2 İsviçre Borçlar Kanunu (OR/CO) ile Aracılı Menkul Kıymetler Kanunu’ndaki değişiklikler 1 Şubat 2021’de, geri kalanı ise on federal yönetmelikte uyarlama yapan bir torba yönetmelikle birlikte 1 Ağustos 2021’de yürürlüğe girdi.3
Yükün büyük kısmını dört değişiklik taşır. Birincisi, Borçlar Kanunu’nun 973d ila 973i maddelerindeki defter tabanlı menkul kıymettir. Bir hak artık dört işlevsel koşulu karşılayan bir menkul kıymet defterine kaydedilebilir. Bundan sonra bu hak, kıymetli evrak hükümleriyle, yalnızca o defter aracılığıyla kullanılabilir ve devredilebilir. Birinci koşul, haklar üzerindeki tasarruf yetkisinin borçluya değil alacaklılara ait olmasıdır. İkinci koşul, defterin bütünlüğünün birden fazla bağımsız katılımcı tarafından ortak yönetim gibi teknik ve organizasyonel önlemlerle korunmasıdır. Üçüncü koşul, hakların içeriğinin ve defterin işleyişinin defterde veya bağlantılı verilerde kayıtlı olmasıdır. Dördüncü koşul, alacaklıların bilgileri görebilmesi ve kendilerine ilişkin kayıtların bütünlüğünü üçüncü bir kişinin müdahalesi olmaksızın doğrulayabilmesidir.4 İkinci değişiklik, İcra ve İflas Kanunu’nun (SchKG/DEBA) 242a ve 242b maddeleri uyarınca, kripto tabanlı varlıkların saklama kuruluşunun iflasında ayrıştırılmasıdır. Müşteri, saklama kuruluşunun her an kendisi için hazır tuttuğu ve kendisine bireysel olarak tahsis edilmiş ya da toplu olarak tutulan ancak açıkça kendisine ait olduğu belirlenebilen varlıkları geri isteyebilir. Üçüncü değişiklik, Finansal Piyasa Altyapısı Kanunu’nun (FinfraG/FinMIA) 73a vd. maddelerindeki DLT alım satım platformudur. Bu, bireysel yatırımcılar dahil düzenlenmemiş katılımcıların defter tabanlı menkul kıymetlerin alım satımına katılmasına izin veren ve alım satım, takas ve saklamayı tek bir kuruluşta birleştirebilen çok taraflı bir alım satım yeri için yeni bir lisanstır. Dördüncü değişiklik, Bankacılık Kanunu ile Kara Paranın Aklanmasının Önlenmesi Kanunu’nda (GwG/AMLA) yapılan bir dizi uyarlamadır. Bunlar, kripto varlıkların ayrıştırılmadan saklanmasının bir bankacılık faaliyeti olduğunu ve ayrıştırılmış varlıkların saklama kuruluşunun bir finansal aracı olduğunu açıklığa kavuşturdu.5
DLT Kanunu, yürürlüğe girdiğinde, büyük bir finans merkezinde dijital varlıklara ilişkin dünyadaki ilk bütünleşik kanundu. Kanunun tercih ettiği düzenleme teknikleri zamana iyi dayandı. «Blokzincir» veya «token» kavramlarını tanımlamaktan kaçınıp bunun yerine bir defterin işlevlerini düzenleyerek, 2021’den bu yana her teknik gelişmeye herhangi bir değişiklik yapılmadan uyum sağladı. Sınırları da aynı ölçüde açıktır. Kanun, özel hukukun konusu olarak saf ödeme tokenleri için hiçbir şey yapmadı. Bunlar, D. Kısım, I. Bölüm’de açıklanan fiilî tasarruf yetkisi doktrinine tabi olmaya devam etmektedir. Kanun stablecoinleri, merkeziyetsiz finansı (DeFi) veya merkeziyetsiz otonom organizasyonları (DAO) düzenlemedi. Federal Konsey o tarihten bu yana bunların her birini ayrı raporlarda inceledi. Kanun vergi hukukunda da hiçbir değişiklik yapmadı. C. Kısım, V. ve VI. Bölümler yasama sürecini ve ardından gelen politikayı izler.
Notlar
- Federal Hukukun Dağıtık Defter Teknolojisindeki Gelişmelere Uyarlanması Hakkında 25 Eylül 2020 tarihli Federal Kanun (AS 2021 33 ve AS 2021 400), Federal Konsey’in 27 Kasım 2019 tarihli gerekçesi (BBl 2020 233); Federal Konsey’in 14 Aralık 2018 tarihli raporu. ↩
- Federal Konsey, 14 Aralık 2018 tarihli basın açıklaması "Federal Council wants to further improve framework conditions for blockchain/DLT". Açıklama, İsviçre’de dağıtık defter teknolojisi ve blokzincire ilişkin hukuki çerçeve hakkındaki raporun 7 Aralık 2018’de kabul edildiğini ve raporun, İsviçre hukuki çerçevesinin yeni teknolojilerle başa çıkmaya uygun olduğu, ancak seçici uyarlamaların gerektiği sonucuna vardığını bildirir. ↩
- Federal Maliye Bakanlığı, 18 Haziran 2021 tarihli basın açıklaması "Federal Council brings DLT Act fully into force and issues ordinance". ↩
- Code of Obligations (SR 220), md. 973d f. 1–3, DLT Kanunu ile 1 Şubat 2021’den geçerli olmak üzere eklenmiştir. ↩
- Financial Market Infrastructure Act (SR 958.1), md. 73a–73f; Banking Act (SR 952.0), md. 1b ve md. 16 b. 1bis; Anti-Money Laundering Act (SR 955.0), md. 2 f. 3; tümü DLT Kanunu ile 1 Ağustos 2021’den geçerli olmak üzere değiştirilmiştir. ↩
Yalnızca genel bilgi amaçlıdır. Bu makale hukuki veya vergisel danışmanlık niteliği taşımaz, somut bir olaya ilişkin danışmanlığın yerini tutmaz ve avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Makale, Ekim 2026 itibarıyla hukuki durumu yansıtır.