İsviçre: denetim ve politika

PDF sürümünü okuyun (4 sayfa)

İsviçre Finansal Piyasalar Denetim Otoritesi (FINMA)

Bankaların, sigortacıların, menkul kıymet kuruluşlarının, fon yöneticilerinin, portföy yöneticilerinin (denetim kuruluşları, AO, aracılığıyla), finansal piyasa altyapılarının ve kara paranın aklanmasının önlenmesi bakımından doğrudan denetlenen finansal aracıların entegre denetim otoritesidir. FINMA’nın fintek masası, tokenlerin ve iş modellerinin ICO Rehberi kapsamında sınıflandırılmasına ilişkin soruları yanıtlar ve bir dijital varlık işletmesi için ilk başvuru noktasıdır.¹ Başvuru yolu: ICO Rehberi’nin ekinde sayılan asgari bilgileri içeren, FINMA’nın çevrim içi formu üzerinden yazılı bir başvuru. FINMA kabul ederse ardından bir görüşme yapılır. FINMA, sorular ve lisans başvuruları için saat bazında ücret alır. Güvenilebilecek gayriresmî sözlü yönlendirme yapmaz, varsayımsal yapılar hakkında görüş bildirmez ve başvuru sahibinin avukatının sormadan önce sınıflandırmayı yapmış olmasını bekler. Yaptırımlar ayrı bir daire tarafından yürütülür. Bu dairenin bir şirkete gönderdiği ilk mektup genellikle FINMAG/FINMASA md. 29 uyarınca bir bilgi talebidir ve avukatla birlikte yanıtlanmalıdır.

İsviçre Ulusal Bankası (SNB)

Para politikasından, finansal istikrardan ve sistemik öneme sahip ödeme sistemlerinin gözetiminden sorumlu merkez bankasıdır. Dijital varlıklar bakımından önemi, SIX Digital Exchange ile yürüttüğü toptan merkez bankası dijital parası (CBDC) pilot projelerinden (Helvetia), stablecoinlere ilişkin politika açıklamalarından ve SDX’in bir finansal piyasa altyapısı olarak gözetimindeki rolünden kaynaklanır.² Başvuru yolu: SNB, altyapı işleticileri veya pilot proje katılımcıları dışında tek tek şirketlerle muhatap olmaz. Uygulayıcılar yayınlarını takip eder.

Uluslararası Finans Devlet Sekreterliği (SIF)

Federal Maliye Bakanlığı’nın finansal piyasa politikası ve mevzuatından sorumlu birimidir. SIF, DLT Kanunu’nu ve Federal Konsey’in stablecoinler ile merkeziyetsiz finans (DeFi) hakkındaki raporlarını hazırlamıştır. Kripto konularında İsviçre’nin Mali Eylem Görev Gücü (FATF), Finansal İstikrar Kurulu (FSB) ve OECD’deki tutumunu da yönetir.³ Başvuru yolu: kanun taslaklarına ilişkin görüş alma süreçleri, sektör dernekleri ve önemli piyasa katılımcıları için doğrudan diyalog. SIF, mevcut hukuku tek tek olaylar için yorumlamaz.

İsviçre Devlet Ekonomi Sekreterliği (SECO)

Yaptırımların uygulanmasından ve ihracat kontrollerinden sorumlu makamdır. SECO, İsviçre yaptırım listelerini yayımlar, Rus kişilere yönelik kripto hizmetlerine ilişkin hükümleri de içeren Ukrayna Yönetmeliği’ni uygular ve izin ile muafiyetler verir.⁴ Başvuru yolu: belirli yasakların yorumuna ilişkin olarak yaptırımlar birimine yazılı başvuru. SECO bu başvuruları birkaç hafta içinde yazılı olarak yanıtlar. SECO, başvuru sahibinin ilgili hükmü ve olguları kesin biçimde belirtmesini bekler ve bir işlemi genel ifadelerle onaylamaz.

Federal Vakıf Denetim Otoritesi (ESA)

Federal İçişleri Bakanlığı’na bağlıdır ve ulusal veya uluslararası faaliyet alanına sahip vakıfları denetler. Zug’daki protokol vakıflarının neredeyse tamamı bu kapsamdadır. ESA, talep üzerine vakıf senedini ve yönetmelikleri kuruluştan önce inceler, amaç değişikliklerini onaylar, yıllık raporları ve hesapları alır.⁵ Başvuru yolu: vakıf senedi ve yönetmelik taslakları ile token ve tokenin vakıfla ilişkisi dâhil planlanan faaliyetin açıklamasını içeren bir ön inceleme talebi. ESA dijital varlıklar konusunda pragmatiktir, ancak kendi kendine işlem yapma (self-dealing) ve dağıtım yasağı kuralı konusunda katıdır.

Notlar

1. FINMAG/FINMASA md. 4 vd.; FINMA’nın teşkilatı ve fintek masası C. Kısım, VII. Bölümde, başvuru süreci ise E. Kısım, XII. Bölümde açıklanmaktadır. ↩
2. National Bank Act of 3 October 2003 (NBA; NBG, SR 951.11), md. 5 ve md. 19 vd.; Helvetia programı E. Kısım, XI. Bölümde açıklanmaktadır. ↩
3. Federal Konsey’in 14 Aralık 2018 tarihli (DLT) ve 2022 tarihli (DeFi) raporları ile stablecoin çalışmaları C. Kısım, V. ve VI. Bölümlerde açıklanmaktadır. ↩
4. Embargo Act of 22 March 2002 (EmbA; EmbG, SR 946.231); Ordinance on Measures in Connection with the Situation in Ukraine (SR 946.231.176.72); bkz. F. Kısım, VII. Bölüm. ↩
5. ZGB/CC md. 84; ESA’nın protokol vakıflarına ilişkin uygulaması P. Kısım, II. Bölümde açıklanmaktadır. ↩

Yalnızca genel bilgi amaçlıdır. Bu makale hukuki veya vergisel danışmanlık niteliği taşımaz, somut bir olaya ilişkin danışmanlığın yerini tutmaz ve avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Makale, Ekim 2026 itibarıyla hukuki durumu yansıtır.