Personel, istihdam ve token planları
İki merkezde istihdam
İsviçre iş hukuku Borçlar Kanunu’nda (OR/CO) düzenlenmiş olup İş Kanunu (ArG) ile tamamlanır. Singapur’da ise iş hukuku, common law ile desteklenen 1968 tarihli İstihdam Kanunu’nda (Employment Act 1968) yer alır. Her ikisi de Avrupa standartlarına göre işveren dostudur. Yapılandırma açısından önemli nokta şudur: kayıtlı işveren, işin yapıldığı kuruluş olmalıdır, çünkü çalışma izinleri ve sosyal güvenlik işvereni izler. Bir İsviçre GmbH’si, Singapur’da varlığı olmadan Singapur’da yerleşik bir yazılım geliştiriciyi istihdam edemez. Singapur’da kuruluşu olmayan bir İsviçre işvereni için Singapur’da çalışan bir kişi, İsviçre şirketi için bir işyeri ve bordro vergisi bakımından bir ihlal doğurur.1 Seçenekler şunlardır: yerel bir kuruluş, bir kayıtlı işveren (employer of record) hizmet sağlayıcısı veya serbest çalışan sözleşmesi. Sonuncusu, her iki ülkede de olağan yanlış sınıflandırma riskini taşır.
Sosyal güvenlik keskin biçimde farklılaşır. İsviçre’de işverenler ve çalışanlar, tavan olmaksızın maaşın yaklaşık yüzde 5,3’ünü ayrı ayrı birinci sütun sistemine (AHV/IV/EO) öder. Buna işsizlik sigortası ve yaşla birlikte artan zorunlu ikinci sütun emeklilik katkısı eklenir.2 Singapur’un Merkezi İhtiyat Fonu (Central Provident Fund, CPF) yalnızca vatandaşlara ve daimî oturma izni sahiplerine uygulanır. Bu nedenle Employment Pass sahibi bir yabancının işvereni hiç sosyal güvenlik primi ödemez. Bu, İsviçre’ye kıyasla bordronun kabaca yüzde on ile yirmisi oranında bir tasarruf demektir.3 İsviçre ile Singapur arasında bir sosyal güvenlik anlaşması yoktur. Bu nedenle Singapur’a görevlendirilen bir İsviçre vatandaşı, gönüllü AHV primlerini ödemeye devam etmedikçe İsviçre sisteminden çıkar.
Token planları
Çalışanlara ve katkı sağlayanlara yönelik token planları, çoğu protokol grubunda ücretlendirmenin en değerli unsurudur ve iki merkezde yönetilmesi en zor olanıdır. İsviçre, çalışan katılım araçlarını DBG/DFTA md. 17a vd. ve ESTV’nin 37 sayılı Genelgesi uyarınca vergilendirir. ESTV bu kuralları kıyasen tokenlere de uygulamıştır. Verildiği anda serbestçe tasarruf edilebilen tokenler verildikleri anda, hak kazanım takvimine bağlı tokenler hak kazanımında vergilendirilir ve kilitleme süreleri için bir indirim uygulanır.4 Singapur, istihdam geliri olarak alınan tokenleri, çalışanın bunlar üzerinde hak kazandığı andaki piyasa değeri üzerinden vergilendirir. Nitelikli Çalışan Pay Bazlı Ücretlendirme (QEEBR) programı kapsamındaki erteleme paylar için mevcuttur, ancak tokenler için mevcut olup olmadığı açık değildir.5 Bu nedenle tek bir token planı olan bir grubun iki vergi olayı, iki değerleme tarihi ve iki stopaj rejimi vardır. Plan kuralları, yöneticinin her iki ülkedeki çalışan vergisini karşılamak için token satmasına veya token kesintisi yapmasına izin vermelidir.
Kontrol listesi
İsviçre–Singapur grubuna yönelik bir token planı, ilk tahsisten önce şunları netleştirmelidir: - tahsisi yapan kuruluş (katkı sağlayan sözleşmesiyle vakıf ya da istihdam eden şirket) - hak kazanım takvimi ve hak kazanımın süreye mi, kilometre taşlarına mı yoksa her ikisine mi bağlı olduğu - her iki ülkedeki her vergiyi doğuran olay için değerleme kaynağı ve günün saati - stopaj mekanizması (vergiyi karşılamak üzere satış (sell-to-cover) veya net takas) ve bunu kimin yürüteceği - iş ilişkisinin sona ermesi, ölüm ve iş göremezlik hâlinde uygulanacak işlem - V. Bölüm’deki piyasa istismarı kurallarıyla uyumlu kilitleme süresi ve işlem penceresi politikası - Zug vergi idaresiyle ve plan büyükse IRAS ile izlenecek özelge stratejisi
Notlar
- İsviçre–Singapur çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması, SR 0.672.968.91, md. 5 (işyeri) ve md. 15 (bağımlı faaliyet gelirleri); Income Tax Act 1947, s. 45 vd. (stopaj) ve Employment Act 1968 (2020 Rev. Ed.). ↩
- Federal Act on Old-Age and Survivors’ Insurance, 20 Aralık 1946 (AHVG), SR 831.10, md. 5 ve md. 13 (AHV için işveren ve çalışan bakımından ayrı ayrı yüzde 4,35 prim oranı; IV ve EO ile birlikte birinci sütun oranı ayrı ayrı yüzde 5,3); Federal Act on Occupational Pensions (BVG), SR 831.40, md. 7 ve md. 16. ↩
- Central Provident Fund Act 1953 (2020 Rev. Ed.), s. 7 ve First Schedule (vatandaş veya daimî oturma izni sahibi çalışanlar için ödenecek primler); 55 yaşına kadar olan çalışanlar için, olağan ücret tavanına tabi olarak, yüzde 17 işveren ve yüzde 20 çalışan prim oranı. ↩
- DFTA, SR 642.11, md. 17a–17d; Ordinance on Employee Participation, 27 Haziran 2012 (MBV), SR 642.115.325.1; FTA Circular No. 37, 30 Ekim 2020 (22 Temmuz 2013 tarihli metnin yerine geçer), “Besteuerung von Mitarbeiterbeteiligungen”, bölüm 3 (FTA’nın kripto paralara ilişkin çalışma belgesi uyarınca tokenlere kıyasen uygulanması). G. Kısım, IV. Bölüm. ↩
- Income Tax Act 1947, s. 10(6) (çalışan pay opsiyonlarından ve pay ödüllerinden doğan kazançlar); IRAS e-Tax Guide, “Income Tax Treatment of Digital Tokens”, bölüm 7; IRAS, “Tax Treatment of Employee Stock Options and Other Forms of Employee Share Ownership Plans” (QEEBR). M. Kısım, VI. Bölüm. ↩
Yalnızca genel bilgi amaçlıdır. Bu makale hukuki veya vergisel danışmanlık niteliği taşımaz, somut bir olaya ilişkin danışmanlığın yerini tutmaz ve avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Makale, Ekim 2026 itibarıyla hukuki durumu yansıtır.