Prime brokerage, ETP’ler ve aile ofisi fonu
Dijital varlıklara yönelik prime brokerage (kapsamlı aracılık) hizmetleri her iki merkezde de sınırlı bir biçimde mevcuttur. İsviçre bankaları bitcoin ve ether karşılığında kredili işlem finansmanı ve farklı platformlar arasında takas sunar. Singapur’da 2022’deki çöküşlerden sonra sağlayıcı sayısı daha azdır. K. Kısım, III. Bölüm’de anlatılan bireysel yatırımcılara yönelik kısıtlamalar da krediyi bireysel yatırımcı segmentinden uzak tutmuştur. Borçla finansmana ihtiyaç duyan bir fon bunu Zürih’te Singapur’dan daha kolay bulur. Bankacılık ilişkilerine IX. Bölüm’de dönülmektedir.
Borsada işlem görebilen, bireysel yatırımcıların erişebileceği bir ürün isteyen bir yönetici için SIX Swiss Exchange’deki borsa yatırım ürünleri (ETP), fona alternatif oluşturur. ETP, dayanak tokenlerle teminatlandırılmış, özel amaçlı bir araç tarafından ihraç edilen ve SIX kurallarına göre borsaya kote edilen bir borçlanma aracıdır. Ürün kolektif yatırım planı değil yapılandırılmış bir ürün olduğundan KAG/CISA kapsamında izin gerektirmez.1 2025’e kadar SIX’te, 21Shares, CoinShares, WisdomTree ve diğerlerinin ihraç ettiği iki yüzden fazla kripto ETP’si kote edilmişti. Singapur’da bunun bir karşılığı yoktur. Zira Singapur Borsası (SGX) kripto ETP’lerini kote etmez ve Singapur Para Otoritesi (MAS) bireysel yatırımcıların spot kripto ürünlerine erişimine izin vermemiştir. Bu nedenle bireysel yatırımcılara ulaşmak isteyen bir yönetici İsviçre’de bir ETP ihraç eder ve bunu SFA istisnaları kapsamında Singapur’daki kurumsal ve nitelikli (accredited) yatırımcılara satar.
Aile ofisi fonu son kombinasyondur. Dijital varlıklarını yönetişim, raporlama ve halefiyet nedenleriyle bir fon aracı üzerinden tutmak isteyen tek bir aile, Singapur’da bir VCC kullanabilir. VCC, ailenin kendi tek aile ofisi yöneticisi tarafından yönetilir. Bu yönetici ya lisanslıdır ya da tek aile ofisi istisnası kapsamında lisanstan muaftır. VCC daha sonra aile ofisi koşulları çerçevesinde s. 13O veya s. 13U muafiyetini elde eder.2 İsviçre’de aynı aile bir L-QIF’i ancak bir fon yönetim şirketiyle anlaşırsa kullanabilir. Bu nedenle Zug’daki tek aile araçları daha çok VII. Bölüm’de anlatılan holding şirketleri veya vakıflardır. Fon isteyen bir aile için Singapur yolu daha ucuzdur. Holding yapısı isteyen bir aile için ise İsviçre yolu daha ucuzdur.
Sınır ötesi açıdan
L-QIF ile VCC arasında karar veren bir yönetici üç ölçütten yararlanabilir. Yatırımcılar İsviçreli veya Avrupalıysa ve İsviçre raporlamasına sahip şeffaf bir araç istiyorlarsa L-QIF öne çıkar. Bunun maliyeti fon yönetim şirketidir. Yatırımcılar Asyalıysa ya da stopajın olmadığı ve fonun kazançlarının vergiden muaf tutulduğu, şeffaf olmayan bir kurumsal araç istiyorlarsa VCC öne çıkar. Bunun maliyeti, yönetici için Singapur’da ekonomik varlıktır (substance). Strateji yalnızca kriptoya yönelikse, Singapur’daki lisans boşluğu bugün bir platform yöneticisi bünyesinde VCC’yi kolaylaştırır. Ancak MAS bu boşluğun kapanacağının sinyalini vermiştir. Örnekte görüldüğü gibi birçok yönetici sonunda iki araca da sahip olur. Çünkü yatırımcı tabanları farklıdır ve ilk araç işler hâle geldikten sonra ikinci bir aracın operasyonel maliyeti düşüktür.
Notlar
- CISA, SR 951.31, md. 5 (yapılandırılmış ürünler kolektif yatırım planı değildir; bireysel müşterilere dağıtım FinSA kapsamında izahname veya temel bilgi belgesi gerektirir); SIX Exchange Regulation, Additional Rules for the Listing of Exchange Traded Products, değiştirilmiş hâliyle. E. Kısım, VI. Bölüm. ↩
- Securities and Futures (Licensing and Conduct of Business) Regulations, reg. 4 ve MAS’ın tek aile ofislerine yönelik lisans muafiyeti hakkındaki SSS’si; MAS, aile ofisleri için 13O. ve 13U. maddelere ilişkin 5 Temmuz 2023 tarihinde revize edilen koşullar (asgari fon büyüklüğü, yerel yatırım, iş harcaması, profesyoneller). M. Kısım, V. Bölüm. ↩
Yalnızca genel bilgi amaçlıdır. Bu makale hukuki veya vergisel danışmanlık niteliği taşımaz, somut bir olaya ilişkin danışmanlığın yerini tutmaz ve avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Makale, Ekim 2026 itibarıyla hukuki durumu yansıtır.