Aile ofisleri
Aile ofisimiz kripto varlıkları doğrudan mı, bir şirket aracılığıyla mı, yoksa bir fon aracılığıyla mı tutmalı? Aile üyeleri özel yatırımcıysa, İsviçre’de en basit vergisel konum için doğrudan. Çünkü kazançlar vergiden muaftır ve yalnızca servet vergisi uygulanır. Aile ofisi Singapur’daysa ve 13O. veya 13U. madde teşvikinden yararlanmak istiyorsa, bir Singapur şirketi veya VCC aracılığıyla. Bu teşvik, dijital varlıklar dâhil belirlenmiş yatırımlardan (designated investments) elde edilen belirli gelirleri (specified income) vergiden muaf tutar. Farklı haklara sahip birkaç aile kolu varsa veya üçüncü kişi sermayesi kabul edilecekse, her iki ülkede de bir fon aracılığıyla. Yapıyı ailenin ikamet yeri belirler. Bu, ilk karara bağlanması gereken sorudur.1
Hangi özel bankalar kripto varlıklarımızı saklar? İsviçre’de kripto bankaları (Sygnum, AMINA), birkaç kanton bankası (diğerlerinin yanı sıra Zürcher Kantonalbank, Luzerner Kantonalbank, St. Galler Kantonalbank), PostFinance ve sayısı giderek artan özel bankalar Bitcoin, Ether ve sınırlı sayıda başka varlık için saklama ve alım satım hizmeti sunar. Singapur’da DBS, dijital borsası aracılığıyla nitelikli (accredited) yatırımcılara saklama ve alım satım hizmeti sunar. Birkaç özel banka da üçüncü kişi saklama kuruluşları aracılığıyla erişim sağlar. Liste her çeyrekte değişir. P. Kısım, IX. Bölüm 2026 ortası itibarıyla durumu vermektedir.2
Ailemizin büyüğü anahtarları tek başına tutuyor. Ne yapmalıyız? Bunu, soru vasiyeti tenfiz memurunun (executor) önüne gelmeden, bu ay içinde düzeltin. Anahtar kontrolünün tek bir kişide olması, aile servetlerinde kalıcı kaybın en yaygın nedenidir. Bu aynı zamanda bir aile ofisinin başka hiçbir varlık sınıfı için kabul etmeyeceği bir yönetişim zaafıdır. Aile ofislerinin uygulamada benimsediği üç seçenek vardır. Birincisi, aile ofisinin bir anahtarı kontrol ettiği çoklu imza veya MPC düzenlemesine sahip lisanslı bir saklama kuruluşudur. İkincisi, anahtarların üç kişi arasında bölündüğü ve bir kurtarma prosedürünün bulunduğu bir kendi kendine saklama düzenlemesidir. Üçüncüsü, mülkiyeti üstlenen ve profesyonel bir saklama kuruluşu atayan bir trust veya vakıftır. II. Bölümdeki tereke kontrol listesi, bu seçeneklerin herhangi birine eşlik etmesi gereken belgeleri sıralar.3
Aile ofisini Singapur’dan Zug’a ya da tersine vergi maliyeti olmadan taşıyabilir miyiz? Kripto varlıklar sermaye niteliğindeyse, aile ofisi şirketinin kendisi genellikle bu varlıklar üzerinde vergi maliyeti doğmadan başka bir ülkeye taşınabilir veya değiştirilebilir. Çünkü iki ülke de özel yatırımcıların sermaye kazançlarını vergilendirmez, Singapur ise sermaye kazançlarını hiç vergilendirmez. Vergiyi doğuran olaylar bireylerin taşınmasıdır. İsviçre, ayrılan mukimleri ayrılış tarihine kadarki gelirleri üzerinden vergilendirir ve gerçekleşmemiş kazançlar için çıkış vergisi uygulamaz. Singapur ise mukimliğin sona ermesini vergilendirme döneminin sonu olarak kabul eder ve çalışanlar için vergi ilişiği kesme (tax clearance) işlemi uygular. İsviçre’nin götürü vergilendirme rejimi ve Singapur’un teşvik programları, taşınmayla ihlal edilebilecek şartlar içerir. Bu nedenle karar vermeden önce her ikisini de modelleyin.4
2013’te satın aldığımız kripto varlıklar için servetin kaynağını nasıl ispat ederiz? Zinciri yeniden oluşturun: itibari parayla yapılan alım (banka ekstresi, borsa hâlâ mevcutsa borsa kaydı), coinleri alan cüzdan adresleri, o tarihten bu yana zincir üstü hareketler ve kontrolü kanıtlayan, mevcut adresten imzalanmış bir mesaj. Blokzincir analiz şirketleri, her iki ülkedeki bankaların birincil kanıt olarak kabul ettiği servetin kaynağı raporları hazırlar. Kayıtların eksik olduğu yerlerde son çare, mevcut kanıtlarla desteklenen yeminli bir beyandır. Bankalar bu beyanı anlatının makullüğüyle birlikte tartar. Edinim ne kadar eskiyse, zincir üstü iz tutarlı olduğu sürece bankalar boşlukları o kadar kolay kabul eder.5
Yatırım politikamız kripto varlıklar hakkında ne söylemeli? İzin verilen varlık sınıflarını ve azami tahsis oranını, onaylı saklama kuruluşlarını ve saklama kuruluşu başına yoğunlaşma sınırını belirtmelidir. Staking’e izin verilip verilmediğini ve hangi şartlarla verildiğini söylemeli, platformlara ödünç vermeyi ve DeFi’ye maruziyeti ise tek tek onaylanmadıkça yasaklamalıdır. Değerleme kaynağını ve sıklığını, mutabakat prosedürünü, kendi kendine saklama varsa anahtar yönetimi düzenlemelerini ve aileye yapılacak raporlamayı belirlemelidir. III. Bölümdeki istek mektubu (letter of wishes) taslağı, aynı konuları bir trustee için ele alır ve uyarlanabilir.6
Notlar
- P. Kısım, VII. Bölüm ile M. Kısım, V. Bölüm yapıları ve şartları ortaya koymaktadır. ↩
- Bankalar ve sundukları hizmetler P. Kısım, IX. Bölümde listelenmektedir. ↩
- P. Kısım, VIII. Bölüm (miras planlaması) ve B. Kısım, II. Bölüm (saklama modelleri). ↩
- P. Kısım, I. Bölüm; G. Kısım, VI. Bölüm; M. Kısım, V. Bölüm. ↩
- Servetin kaynağına ilişkin kanıtlar hakkında P. Kısım, IX. Bölüm ve F. Kısım, III. Bölüm. ↩
- P. Kısım, VII. Bölüm. ↩
Yalnızca genel bilgi amaçlıdır. Bu makale hukuki veya vergisel danışmanlık niteliği taşımaz, somut bir olaya ilişkin danışmanlığın yerini tutmaz ve avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Makale, Ekim 2026 itibarıyla hukuki durumu yansıtır.